1. Những thay đổi cốt lõi về quy định tính lương OT và thuế thu nhập năm 2026 là gì?

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt pháp lý với Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Luật BHXH 2024. Các SME cần tái cấu trúc bảng lương để thích ứng với mức tham chiếu mới và thay đổi trong cách tính thuế suất.

Thay đổi trọng tâm nằm ở việc xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương làm thêm giờ. Các khoản phụ cấp đặc thù hiện được kiểm soát chặt chẽ hơn thông qua hệ thống dữ liệu liên thông. Việc cập nhật bối cảnh pháp lý mới từ Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Luật BHXH 2024 ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc bảng lương SME.

2. Làm thế nào để tính toán chính xác tiền lương làm thêm giờ (OT) và thuế TNCN theo khung pháp lý mới?

Việc tính toán OT năm 2026 đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong việc phân tách thu nhập. Doanh nghiệp cần áp dụng công thức dựa trên lương thực tế, đồng thời loại trừ các khoản trợ cấp không tính thuế theo quy định.

• Xác định đơn giá lương giờ theo quy định của Bộ luật Lao động.
• Áp dụng hệ số 150%, 200% hoặc 300% tùy theo thời điểm làm thêm.
• Khấu trừ các khoản đóng BHXH, BHYT dựa trên mức tham chiếu mới trước khi tính thuế TNCN.

Lưu ý, các khoản trợ cấp thai sản hoặc hỗ trợ đặc thù được miễn thuế cần được ghi nhận riêng biệt trên hệ thống kế toán. Hướng dẫn chi tiết về cách tách biệt khoản thu nhập miễn thuế và các khoản chịu thuế khi tính lương OT, đặc biệt là việc áp dụng mức tham chiếu BHXH mới, là chìa khóa để tránh sai sót.

3. Tại sao doanh nghiệp SME cần đặc biệt lưu tâm đến rủi ro từ Nghị định 49/2025/NĐ-CP và Công văn 1798/TCT-TTKT?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện doanh nghiệp nợ thuế. Đây là rủi ro pháp lý nghiêm trọng mà các chủ SME không được phép chủ quan.

Bên cạnh đó, Công văn 1798/TCT-TTKT yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hóa đơn từ danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro. Việc hạch toán chi phí lương dựa trên hóa đơn từ các đơn vị này có thể dẫn đến việc bị ấn định thuế và phạt vi phạm hành chính.

Phân tích mối liên hệ giữa việc tuân thủ hồ sơ lương, nghĩa vụ thuế với nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh và rủi ro hóa đơn từ danh sách 524 doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa.

4. Các giải pháp tối ưu hóa dòng tiền và tuân thủ thuế cho kế toán trưởng trong giai đoạn 2026 là gì?

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng với Luật Thuế TNDN mới áp dụng thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%). Kế toán trưởng cần tái cấu trúc dòng tiền để tận dụng tối đa các ưu đãi này.

Việc áp dụng ngưỡng miễn thuế HKD 500 triệu đồng/năm yêu cầu sự phân loại doanh thu chính xác. Doanh nghiệp cần tách biệt rõ ràng các khoản thu nhập để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế theo quy định mới.

Bảo mật dữ liệu là yếu tố sống còn theo Luật 91/2025/QH15. Doanh nghiệp phải mã hóa thông tin người lao động khi thực hiện quyết toán thuế để tránh rủi ro pháp lý.

Chiến lược tuân thủ và tối ưu hóa

• Sử dụng hệ thống API Cú Thông Thái để kiểm tra rủi ro hóa đơn từ danh sách 524 doanh nghiệp theo CV 1798/TCT-TTKT.
• Thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ để đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đúng thời hạn, tránh bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP.
• Áp dụng công nghệ số để quản lý tiền lương, đảm bảo các khoản giảm trừ BHXH được tính toán chính xác trước khi áp thuế TNCN.

Việc kết hợp chặt chẽ giữa quản trị dòng tiền thông minh và tuân thủ tuyệt đối pháp luật giúp SME vững vàng trước mọi biến động thị trường năm 2026. Hãy liên hệ với Cú Kiểm Toán để được tư vấn chuyên sâu về lộ trình tối ưu hóa thuế doanh nghiệp.