Mức giảm trừ gia cảnh từ năm 2026 được điều chỉnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Thay đổi này theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 giúp tăng ngưỡng thu nhập không chịu thuế, giảm gánh nặng tài chính cho người lao động trong bối cảnh giá cả thị trường biến động.

Giảm trừ gia cảnh 2026: Tại sao con số 15,5 triệu đồng lại quan trọng?

Từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 chính thức áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới. Cụ thể, người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Đây là một bước ngoặt lớn khi so sánh với mức cũ là 11 triệu đồng/tháng. Con số này đánh dấu mức tăng trưởng danh nghĩa lên tới 40,9%, một cú sốc tích cực cho người lao động có thu nhập chịu thuế.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Với mức tăng này, ngưỡng thu nhập bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế sẽ được đẩy lùi đáng kể. Nếu bạn đang có người phụ thuộc, lợi ích còn nhân lên gấp bội. Với một người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ của bạn lên tới 21,7 triệu đồng/tháng. Nếu bạn nuôi hai người phụ thuộc, con số này là 27,9 triệu đồng/tháng. Bạn có thể tự kiểm tra ngay xem mức lương hiện tại của mình sẽ thay đổi ra sao dưới tác động của quy định mới này.

🦉 Cú nhận xét: Tăng 40,9% không chỉ là con số trên giấy. Nó trực tiếp giữ lại một phần thu nhập đáng kể trong túi bạn thay vì nộp vào ngân sách nhà nước.

Việc nâng ngưỡng giảm trừ phản ánh sát hơn thực tế chi tiêu trong bối cảnh giá cả hàng hóa, dịch vụ biến động. Khi thu nhập thực tế tăng lên mà ngưỡng thuế không đổi, người lao động dễ rơi vào tình trạng "lạm phát thuế" (bracket creep). Sự điều chỉnh này giúp bảo vệ thu nhập khả dụng của hộ gia đình trước áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng leo thang. Chúng ta sẽ cùng đi sâu vào lý do tại sao các nhà hoạch định chính sách lại chọn cột mốc 15,5 triệu đồng này trong phần tiếp theo.

Tại sao mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng được đưa ra?

Quyết định điều chỉnh theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 không phải là một sự ngẫu nhiên. Nó dựa trên sự cân đối giữa nhu cầu thu ngân sách và khả năng chi trả của người dân. Trong những năm gần đây, chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn đã tăng mạnh, đặc biệt là giá năng lượng và thực phẩm. Ví dụ, giá xăng RON 95 tại Việt Nam hiện ở mức 27.029 VND/lít, tạo áp lực không nhỏ lên chi phí vận chuyển và giá thành hàng hóa tiêu dùng thiết yếu.

Khi đặt lên bàn cân, mức giảm trừ 15,5 triệu đồng được tính toán để đảm bảo người lao động có đủ khả năng chi trả cho các nhu cầu cơ bản trước khi phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Cơ chế khấu trừ trực tiếp này giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, khác với các nước áp dụng hệ thống hoàn thuế phức tạp. Tuy nhiên, logic đằng sau con số 15,5 triệu đồng còn nằm ở việc duy trì sự công bằng trong biểu thuế lũy tiến. Mức giảm trừ cao hơn giúp thu hẹp khoảng cách giữa thu nhập danh nghĩa và thu nhập thực tế sau thuế.

Việc điều chỉnh này cũng nhằm mục đích khuyến khích tiêu dùng nội địa trong giai đoạn kinh tế phục hồi. Khi người dân có thêm thu nhập khả dụng, họ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn, từ đó kích thích sản xuất. Điều này tạo ra một vòng lặp tích cực cho nền kinh tế mà không gây áp lực quá lớn lên ngân sách quốc gia. Hãy cùng nhìn rộng ra thế giới để xem cơ chế này của Việt Nam đang đứng ở đâu trên bản đồ quốc tế.

So sánh mức giảm trừ Việt Nam với khu vực và quốc tế như thế nào?

So sánh quốc tế về thuế thu nhập cá nhân là một bài toán phức tạp vì mỗi quốc gia có một hệ thống khác nhau. Việt Nam sử dụng phương pháp khấu trừ trực tiếp vào thu nhập chịu thuế, trong khi nhiều nước phát triển lại sử dụng hệ thống tín dụng thuế (tax credit) hoặc hoàn thuế cuối năm. Do đó, việc chỉ nhìn vào con số danh nghĩa là chưa đủ công bằng. Chúng ta cần nhìn vào tỷ lệ giảm trừ trên thu nhập bình quân và cơ cấu hỗ trợ hộ gia đình.

Trong khu vực, chi phí năng lượng là một chỉ số tham chiếu quan trọng cho mức sống. Với giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 26.720 VND/lít, mức này thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (38.575 - 40.387 VND/lít) hay Lào (43.752 VND/lít). Sự chênh lệch này cho thấy sức mua của 15,5 triệu đồng tại Việt Nam có thể mang lại giá trị tiêu dùng khác biệt so với các quốc gia láng giềng. Cơ chế giảm trừ gia cảnh của Việt Nam hiện nay được đánh giá là khá linh hoạt và tập trung vào hỗ trợ trực tiếp cho người lao động có người phụ thuộc.

🦉 Cú nhận xét: Đừng vội kết luận Việt Nam có mức ưu đãi thấp chỉ vì con số ngoại tệ. Hãy nhìn vào cơ cấu chi phí sinh hoạt thực tế và cách chúng ta được khấu trừ trực tiếp ngay từ bảng lương.

Tuy nhiên, các quốc gia OECD thường có các công cụ bổ trợ như khấu trừ chi phí chăm sóc trẻ em hoặc các khoản miễn thuế cho giáo dục, y tế. Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi để tiệm cận với các tiêu chuẩn này. Việc nâng mức giảm trừ lên 15,5 triệu đồng là một bước tiến quan trọng để Việt Nam bắt kịp xu hướng hỗ trợ người nộp thuế trong khu vực. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các kịch bản thuế của mình để thấy rõ sự khác biệt khi áp dụng các quy định mới này so với các hệ thống thuế khác trên thế giới.

Làm sao để tối ưu hóa số thuế phải nộp với quy định mới?

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 là một "cứu cánh" tài chính quan trọng. Tuy nhiên, để tối ưu hóa số thuế phải nộp, bạn cần hiểu rõ cách thức vận hành của hệ thống khấu trừ này. Đăng ký người phụ thuộc đúng hạn là mẹo đầu tiên và quan trọng nhất. Nếu bạn bỏ lỡ thời điểm đăng ký, cơ quan thuế sẽ không tự động áp dụng mức giảm trừ cho các tháng trước đó, dẫn đến việc bạn phải nộp thừa thuế rồi mới làm thủ tục hoàn thuế, rất mất thời gian.

Mẹo thứ hai là quản lý thu nhập chịu thuế thông qua các khoản thu nhập không tính thuế. Căn cứ theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, hãy rà soát lại các khoản phụ cấp, trợ cấp theo quy định của Bộ luật Lao động không tính vào thu nhập chịu thuế như tiền ăn trưa, trang phục, hoặc các khoản hỗ trợ đào tạo. Việc tách bạch rõ ràng các khoản thu nhập này trong hợp đồng lao động giúp bạn tránh việc tính thuế trên tổng thu nhập gộp (gross) cao hơn thực tế cần thiết.

Mẹo thứ ba là tận dụng tối đa cơ chế giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Với mức 6,2 triệu đồng/tháng, nếu bạn có hai người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ của bạn sẽ lên tới 27,9 triệu đồng/tháng. Hãy đảm bảo hồ sơ chứng minh người phụ thuộc (giấy khai sinh, xác nhận thu nhập, hoặc giấy xác nhận tình trạng khuyết tật) luôn ở trạng thái sẵn sàng. Bạn có thể tự kiểm tra ngay số thuế dự kiến phải nộp thông qua các công cụ tính thuế tự động để điều chỉnh kế hoạch tài chính cá nhân trước khi kỳ quyết toán bắt đầu.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để tiền rơi vào túi cơ quan thuế chỉ vì quên một tờ giấy xác nhận người phụ thuộc. Thuế là nghĩa vụ, nhưng tối ưu hóa là quyền lợi.

Lộ trình thay đổi hồ sơ và lưu ý về thời điểm áp dụng từ 01/01/2026 sẽ là những bước tiếp theo bạn cần nắm vững để đảm bảo quyền lợi này được thực thi trọn vẹn.

Người nộp thuế cần chuẩn bị gì cho kỳ quyết toán năm 2026?

Kỳ quyết toán thuế năm 2026 sẽ là thời điểm quan trọng khi các quy định mới chính thức đi vào đời sống. Lưu ý rằng mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc được áp dụng bắt đầu từ ngày 01/01/2026. Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc bảng lương của bạn từ tháng 1 năm 2026 sẽ có sự khác biệt rõ rệt về số thuế thu nhập cá nhân được khấu trừ tại nguồn. Bạn cần kiểm tra lại với bộ phận nhân sự hoặc kế toán tại đơn vị chi trả thu nhập để đảm bảo họ đã cập nhật mức giảm trừ mới vào hệ thống tính lương.

Một điểm cần lưu ý đặc biệt là việc rà soát hồ sơ người phụ thuộc. Nếu trong năm 2025 bạn đã có người phụ thuộc, hãy kiểm tra xem các giấy tờ chứng minh có còn hiệu lực hay không. Đặc biệt, với những người phụ thuộc là con cái đã đến tuổi đi học hoặc cha mẹ đã quá tuổi lao động, việc cập nhật thông tin lên hệ thống thuế điện tử là bắt buộc để tránh bị truy thu hoặc phạt vi phạm hành chính do khai sai thông tin. Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp bạn giảm bớt áp lực vào thời điểm quyết toán cuối năm mà còn giúp dòng tiền hàng tháng của bạn được tối ưu ngay từ đầu năm tài chính.

Bạn có thể tự kiểm tra ngay khả năng chịu thuế của mình với các kịch bản thu nhập khác nhau để chủ động lên kế hoạch tài chính. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng từ những ngày đầu năm sẽ giúp bạn hoàn toàn an tâm khi kỳ quyết toán năm 2026 đến gần, tránh mọi rủi ro về pháp lý và tối đa hóa thu nhập thực nhận của bản thân và gia đình.