Giới Thiệu

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lĩnh vực kế toán thuế tại Việt Nam. Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt là đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Đừng bỏ lỡ cơ hội tìm hiểu những thay đổi này để đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của bạn.

Trước đây, hệ thống kế toán thuế còn nhiều phức tạp với 45 mẫu sổ kế toán theo Thông tư 200. Đồng thời, thuế khoán là một hình thức phổ biến áp dụng cho hộ kinh doanh, gây ra nhiều khó khăn trong việc kê khai và nộp thuế. Tuy nhiên, từ năm 2026, mọi thứ sẽ thay đổi.

Hãy cùng Cú Kiểm Toán khám phá 5 thay đổi lớn nhất trong quy định kế toán thuế năm 2026, giúp bạn nắm bắt thông tin quan trọng và chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn mới.

Những Thay Đổi Lớn Nhất Trong Kế Toán Thuế 2026

Từ 2026, hệ thống kế toán và thuế tại Việt Nam có những thay đổi lớn, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Dưới đây là 5 thay đổi quan trọng nhất:

1. Giảm Số Lượng Mẫu Sổ Kế Toán

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, số lượng mẫu sổ kế toán giảm từ 45 xuống còn 42. Điều này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng hành chính và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Thay vì phải quản lý một hệ thống sổ sách phức tạp, doanh nghiệp có thể sử dụng các mẫu sổ tinh gọn và hiệu quả hơn.

Ví dụ, các mẫu sổ chi tiết về hàng tồn kho hoặc công nợ phải thu đã được tối giản, giúp kế toán viên tiết kiệm thời gian nhập liệu và đối chiếu số liệu. Việc giảm số lượng mẫu sổ cũng đồng nghĩa với việc giảm thiểu rủi ro sai sót trong quá trình lập báo cáo tài chính.

Theo chuyên gia từ FastCA: 'Giảm 3 mẫu sổ kế toán từ 45 xuống 42, tinh gọn hệ thống phù hợp thực tiễn Việt Nam'. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục kế toán.

2. Bãi Bỏ Thuế Khoán Cho Hộ Kinh Doanh

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc bãi bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh. Thay vào đó, hộ kinh doanh sẽ được phân loại dựa trên doanh thu và áp dụng các phương pháp tính thuế khác nhau.

Việc bãi bỏ thuế khoán giúp hộ kinh doanh có thể kê khai thuế một cách chính xác hơn, đồng thời giảm thiểu tình trạng gian lận thuế. Hộ kinh doanh có thể tự kiểm tra ngay tại đây — chỉ cần nhập doanh thu dự kiến.

3. Hóa Đơn Điện Tử Bắt Buộc Với Hộ Kinh Doanh Lớn

Theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm trong lĩnh vực bán lẻ tại Hà Nội và TP.HCM bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Điều này giúp tăng cường tính minh bạch và kiểm soát trong hoạt động kinh doanh.

Việc sử dụng hóa đơn điện tử không chỉ giúp hộ kinh doanh tiết kiệm chi phí in ấn và lưu trữ hóa đơn, mà còn giúp cơ quan thuế dễ dàng theo dõi và quản lý doanh thu. Điều này đồng nghĩa với việc giảm thiểu tình trạng trốn thuế và tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn.

Tổng cục Thuế yêu cầu hóa đơn điện tử kết nối Cục Thuế địa phương từ 01/01/2026, đồng bộ với Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

4. Rút Gọn Bậc Thuế TNCN và Tăng Mức Giảm Trừ Gia Cảnh

Luật Thuế TNCN sửa đổi đã rút gọn biểu thuế từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời tăng mức giảm trừ gia cảnh. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người nộp thuế, đặc biệt là những người có thu nhập thấp và trung bình.

Mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ được điều chỉnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội, đảm bảo rằng người nộp thuế có đủ thu nhập để trang trải cuộc sống. Việc rút gọn bậc thuế cũng giúp đơn giản hóa việc tính toán và kê khai thuế TNCN.

Bạn có thể tự kiểm tra ngay tại đây — chỉ cần nhập thu nhập và số người phụ thuộc, hệ thống sẽ tự động tính toán số thuế TNCN phải nộp (nếu có).

5. Tự Chủ Mở Tài Khoản Kế Toán

Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định doanh nghiệp được tự chủ mở và sửa tài khoản kế toán mà không cần phải xin phép Bộ Tài chính. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc quản lý tài chính và đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu kinh doanh.

Theo Bộ Tài chính trong Thông tư 99/2025: 'Doanh nghiệp tự chủ mở, sửa tài khoản kế toán, bỏ cơ chế xin phép'. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo rằng việc mở và sửa tài khoản kế toán tuân thủ đúng quy định của pháp luật và phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh của mình.

Hướng Dẫn Tuân Thủ Quy Định Kế Toán Thuế Mới

Để tuân thủ các quy định kế toán thuế mới một cách hiệu quả, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần thực hiện các bước sau:

1. Cập Nhật Quy Chế Nội Bộ

Doanh nghiệp cần rà soát và cập nhật quy chế nội bộ để đảm bảo phù hợp với các quy định mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Quy chế nội bộ cần quy định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, quy trình kiểm soát và các biện pháp đảm bảo tuân thủ.

Việc cập nhật quy chế nội bộ cần được thực hiện trước ngày 01/01/2026 để đảm bảo rằng doanh nghiệp đã sẵn sàng cho giai đoạn mới. Các ngân hàng như Vietcombank, BIDV khuyến nghị doanh nghiệp cập nhật hệ thống kế toán trước, tránh phạt từ Chi cục Thuế.

2. Đào Tạo Kế Toán Viên

Doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo cho kế toán viên để họ nắm vững các quy định mới và có thể áp dụng chúng vào thực tế công việc. Việc đào tạo có thể được thực hiện thông qua các khóa học, hội thảo hoặc tài liệu hướng dẫn.

Kế toán viên cần được trang bị kiến thức về các mẫu sổ kế toán mới, phương pháp tính thuế mới và quy trình kê khai thuế mới. Điều này giúp đảm bảo rằng doanh nghiệp có thể lập báo cáo tài chính chính xác và nộp thuế đúng hạn.

3. Chuyển Đổi Sang Hóa Đơn Điện Tử

Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm trong lĩnh vực bán lẻ cần chuyển đổi sang sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Việc chuyển đổi cần được thực hiện trước ngày 01/01/2026 để tránh bị xử phạt.

Hộ kinh doanh có thể lựa chọn các nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử uy tín và phù hợp với nhu cầu của mình. Việc sử dụng hóa đơn điện tử giúp tiết kiệm chi phí và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế

Để tối ưu hóa việc nộp thuế và giảm thiểu rủi ro, người nộp thuế cần lưu ý những điều sau:

1. Tận Dụng Các Khoản Giảm Trừ

Người nộp thuế cần tận dụng tối đa các khoản giảm trừ được quy định trong Luật Thuế TNCN, chẳng hạn như giảm trừ gia cảnh, giảm trừ cho người phụ thuộc, giảm trừ cho các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo. Việc này giúp giảm thu nhập chịu thuế và số thuế phải nộp.

Hãy đảm bảo bạn kê khai đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan đến các khoản giảm trừ để được hưởng quyền lợi tối đa. Theo Luật Thuế TNCN sửa đổi, mức giảm trừ gia cảnh đã được tăng lên, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người nộp thuế.

2. Kê Khai Thuế Đúng Hạn

Việc kê khai thuế đúng hạn là một nghĩa vụ quan trọng của người nộp thuế. Kê khai chậm hoặc không kê khai có thể dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính. Hãy lên kế hoạch và chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cần thiết để kê khai thuế đúng hạn.

Bạn có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ kê khai thuế trực tuyến để tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót. Tổng cục Thuế cung cấp nhiều dịch vụ hỗ trợ kê khai thuế trực tuyến, giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ một cách dễ dàng và thuận tiện.

3. Lưu Giữ Chứng Từ Kế Toán Cẩn Thận

Việc lưu giữ chứng từ kế toán cẩn thận là rất quan trọng để chứng minh tính hợp lệ của các khoản chi phí và thu nhập. Hãy đảm bảo rằng bạn lưu giữ đầy đủ các hóa đơn, chứng từ, hợp đồng và các tài liệu khác liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình.

Các chứng từ kế toán cần được lưu giữ trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định của pháp luật. Việc lưu giữ chứng từ cẩn thận giúp bạn đối phó với các cuộc kiểm tra thuế và bảo vệ quyền lợi của mình.

Kết Luận

Những thay đổi trong quy định kế toán thuế năm 2026 mang đến nhiều cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Việt Nam. Việc nắm bắt thông tin, tuân thủ quy định và tận dụng các công cụ hỗ trợ sẽ giúp bạn tối ưu hóa hoạt động kinh doanh và giảm thiểu rủi ro.

Hãy chủ động tìm hiểu và chuẩn bị cho những thay đổi này để đạt được thành công trong giai đoạn mới. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để dễ dàng hơn trong việc kê khai và nộp thuế.