Thuế thừa kế theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 vẫn áp dụng thuế suất 10% trên thu nhập tính thuế đối với cá nhân cư trú. Điểm mới là Luật 109 làm rõ và mở rộng phạm vi các loại tài sản chịu thuế, đồng thời điều chỉnh giảm bậc thuế lũy tiến cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và tăng mức giảm trừ gia cảnh đáng kể.

Với kinh nghiệm gần hai mươi năm trong nghề kế toán, tôi đã chứng kiến không ít lần các chính sách thuế thay đổi, mang đến cả cơ hội và thách thức. Mấy hôm nay, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, hay còn gọi là Luật 109, lại trở thành chủ đề nóng hổi trong các buổi cà phê của giới làm tài chính. Nó sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, và tôi biết nhiều bạn đang băn khoăn về thuế thừa kế.

Có người nói, thuế thừa kế sẽ tăng mạnh, làm khó những người có tài sản. Lại có người trấn an, rằng nó chẳng thay đổi gì nhiều. Vậy đâu là sự thật? Với vai trò của Cú Kiểm Toán, tôi sẽ cùng bạn soi kỹ từng con số, từng điều luật để thấy rõ bức tranh toàn cảnh.

Luật 109 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, là một sự điều chỉnh lớn sau hơn 15 năm áp dụng Luật Thuế TNCN 2007. Việt Nam đã thay đổi quá nhiều. Giá nhà đất ở TP.HCM, Hà Nội tăng chóng mặt, thị trường chứng khoán sôi động, tài sản số xuất hiện. Tất cả những điều này đòi hỏi một khung pháp lý thuế mới, phù hợp hơn với thực tiễn.

Tôi nhớ có lần, một khách hàng của tôi ở Quận 7, TP.HCM, sau khi nhận thừa kế căn nhà phố trị giá hàng chục tỷ đồng, đã rất bất ngờ về số thuế phải nộp. Lúc đó, các quy định còn rải rác, khó nắm bắt. Với Luật 109, liệu mọi thứ có rõ ràng hơn, hay lại phức tạp thêm? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu.

Bài Học 1: Thuế Thừa Kế Giữ Nguyên 10% — Nhưng Đừng Vội Mừng

Nghe thì có vẻ nhẹ nhõm, đúng không? Theo Luật 109, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú vẫn chịu thuế suất toàn phần 10% trên thu nhập tính thuế. Điều này được quy định trực tiếp trong luật, mang lại sự ổn định cho mức thuế này. Theo LuatVietnam, việc duy trì thuế suất 10% này là một nỗ lực cân bằng giữa việc khuyến khích tích lũy tài sản hợp pháp và hạn chế sự tập trung tài sản quá mức vào một số ít hộ gia đình.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Tuy nhiên, sự ổn định về thuế suất không có nghĩa là mọi thứ đều giữ nguyên. Điểm mấu chốt nằm ở chỗ, Luật 109 đã hệ thống hóa và làm rõ hơn phạm vi các loại tài sản chịu thuế. Luật cũ thường quy định rải rác, gây khó khăn khi áp dụng cho các loại tài sản mới nổi như cổ phần công ty chưa niêm yết, chứng chỉ quỹ, hay thậm chí là tài sản số.

Luật 109 (Điều 3 và các điều liên quan) đã bổ sung nhiều loại thu nhập chịu thuế, dù không trực tiếp là thừa kế nhưng có thể xuất hiện trong khối tài sản được để lại. Ví dụ, chuyển nhượng tên miền ".vn", chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon, hay biển số xe trúng đấu giá. Các tài sản này, khi được thừa kế và sau đó chuyển nhượng, sẽ có cách tính thuế rõ ràng hơn. Điều này cho thấy nhà làm luật đang bắt kịp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số và kinh tế xanh.

🦉 Cú nhận xét: Ổn định thuế suất 10% là một tín hiệu tốt, nhưng đừng bỏ qua việc mở rộng phạm vi tài sản. Một căn nhà ở TP.HCM hay một danh mục cổ phiếu ngân hàng (như Vietcombank, BIDV) đều cần được xem xét kỹ lưỡng. Giá trị tài sản tăng nhanh, như giá xăng RON 95 ở Việt Nam đang là 24.330 VND/lít so với Singapore 49.170 VND/lít, cũng cho thấy sự khác biệt lớn về giá trị tài sản giữa các quốc gia.

Để bạn dễ hình dung sự khác biệt, tôi đã tổng hợp một bảng so sánh nhỏ về chính sách thuế thừa kế giữa Luật cũ và Luật 109:

Bài Học 2: Thay Đổi Lớn Về Giảm Trừ Gia Cảnh và Biểu Thuế Lũy Tiến

Đây mới là điểm mà theo tôi, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của nhiều người hơn cả. Luật 109 đã có những điều chỉnh đáng kể về giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công. EY Vietnam đã phân tích rất kỹ về điều này. Cụ thể:

Bạn thử nghĩ xem, với mức giảm trừ mới này, nhiều người có thu nhập trung bình từ tiền lương, tiền công sẽ đóng thuế ít hơn đáng kể. Đây là một sự hỗ trợ thiết thực cho người lao động, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao.

Cùng với đó, Luật 109 còn giảm bậc thuế lũy tiến đối với tiền lương, tiền công từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Mức thuế suất cao nhất là 35% áp dụng cho thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng, trong khi các bậc thấp hơn cũng được điều chỉnh để giảm gánh nặng. Điều này làm cho thuế thu nhập từ lao động mềm hơn, tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với thuế thừa kế giữ mức 10% cố định.

Tôi nhớ ngày xưa, khi mới ra trường, mỗi lần tính thuế TNCN cho bản thân mà đau đầu. Giờ đây, các bạn có thể dùng công cụ tính lương NET của Cú Kiểm Toán để tự kiểm tra ngay. Nó giúp bạn hình dung rõ ràng hơn về thu nhập thực nhận của mình sau khi trừ thuế và các khoản bảo hiểm.

Việc không giảm thuế suất thừa kế trong khi lại hỗ trợ mạnh cho thu nhập từ lao động cho thấy nhà làm luật muốn ưu tiên hỗ trợ người dân có thu nhập từ công sức lao động, đồng thời vẫn duy trì công cụ điều tiết đối với tài sản tích lũy qua các thế hệ. Điều này đặc biệt quan trọng ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, nơi giá trị bất động sản tăng cao, khiến tài sản thừa kế có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng.

Bài Học 3: Dự Đoán Xu Hướng Đến 2030 và Lời Khuyên Từ Cú Kiểm Toán

Nhìn về tương lai, tôi tin rằng chính sách thuế thừa kế sẽ tiếp tục được tinh chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn kinh tế và xã hội Việt Nam. Đến năm 2030, chúng ta có thể thấy một số xu hướng sau:

Lời khuyên từ Cú Kiểm Toán: Lập kế hoạch sớm là chìa khóa

Theo kinh nghiệm của tôi, việc chủ động lập kế hoạch thừa kế sớm là cực kỳ quan trọng, đặc biệt với những cá nhân, gia đình sở hữu tài sản lớn ở các đô thị như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương. Đừng đợi đến khi mọi chuyện đã rồi mới tìm cách giải quyết.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 không tạo ra một "cú sốc" mới về thuế suất thừa kế, nhưng nó đặt thuế thừa kế vào một cấu trúc thuế cá nhân được tinh chỉnh theo hướng ưu tiên lao động và làm rõ hơn phạm vi tài sản chịu thuế. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân, gia đình phải chủ động hơn trong việc cập nhật quy định và lập kế hoạch tài sản. Tôi tin rằng, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bạn hoàn toàn có thể tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.

Đừng quên, việc nắm vững luật và sử dụng các công cụ hỗ trợ là cách tốt nhất để đảm bảo tài chính của bạn luôn minh bạch và hiệu quả. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.