Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 điều chỉnh đáng kể thuế thừa kế, quà tặng bằng cách nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh và làm rõ thời điểm tính thu nhập. Thay đổi này có hiệu lực từ 01/07/2026, giúp giảm gánh nặng cho các tài sản giá trị nhỏ và yêu cầu sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho tài sản lớn.

Giới Thiệu

Thời gian trôi qua thật nhanh. Kể từ ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15, với những sửa đổi đáng kể. Đặc biệt, các quy định liên quan đến thu nhập từ nhận thừa kế và quà tặng đã được cập nhật, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 [5][1]. Đây không chỉ là một thay đổi nhỏ mà là một bước chuyển mình, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu gia đình Việt Nam, những người đang và sẽ có các giao dịch liên quan đến tài sản thừa kế hay quà tặng giá trị.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Theo những ghi nhận của Cú Kiểm Toán từ các nguồn tin cậy như Luật Việt Nam và Cổng Chính phủ, điểm mấu chốt nằm ở việc thay đổi ngưỡng tính thuế. Thay vì 10 triệu đồng như quy định cũ từ Thông tư 111/2013, ngưỡng chịu thuế đã được nâng lên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh [1][3][4]. Vậy thay đổi này có ý nghĩa gì? Ai sẽ là người được hưởng lợi và ai cần phải đặc biệt lưu tâm? Bài viết này sẽ 'soi kỹ từng con số', giúp bạn nắm rõ những thay đổi quan trọng, từ đó có những bước chuẩn bị tốt nhất trước khi luật mới chính thức được áp dụng.

Thay Đổi Trọng Yếu Về Thuế Thừa Kế Theo Luật 109/2025

Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 mang đến hai điểm thay đổi cốt lõi trong chính sách thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế và quà tặng. Đầu tiên và dễ thấy nhất là việc nâng cao ngưỡng chịu thuế. Trước đây, theo các hướng dẫn cũ, thu nhập từ thừa kế, quà tặng chỉ được miễn thuế nếu giá trị không vượt quá 10 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh [4][1]. Nay, theo Điều 18 của Luật 109/2025/QH15, ngưỡng này đã tăng lên gấp đôi, đạt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh [1][3]. Điều này đồng nghĩa với việc, một cá nhân khi nhận thừa kế hoặc quà tặng, chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân nếu giá trị tài sản vượt quá 20 triệu đồng cho mỗi lần nhận. Thuế suất vẫn được giữ nguyên ở mức 10% trên phần giá trị vượt ngưỡng này [3].

Thứ hai, luật mới còn làm rõ hơn về cách xác định thời điểm tính thu nhập chịu thuế cho từng tình huống cụ thể của việc nhận thừa kế hoặc quà tặng. Sự minh bạch này đặc biệt quan trọng đối với các tài sản có giá trị lớn hoặc các giao dịch phức tạp, giúp giảm thiểu tranh cãi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc kê khai, nộp thuế [1][3]. Cú Kiểm Toán nhận thấy, việc xác định rõ ràng thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế là một cải tiến đáng giá, giúp các cá nhân và doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc lập kế hoạch tài chính và tuân thủ pháp luật.

Những tài sản thuộc diện chịu ảnh hưởng của thay đổi này rất đa dạng, bao gồm nhà đất, cổ phần, chứng khoán, tiền gửi ngân hàng, vàng, xe ô tô, và các tài sản khác có đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tại Việt Nam [3][4]. Với giá trị tài sản ở Việt Nam thường rất lớn, đặc biệt là bất động sản tại các đô thị lớn, việc nâng ngưỡng miễn thuế là một sự điều chỉnh cần thiết phản ánh đúng thực tế kinh tế. Việc này cũng phù hợp với xu hướng điều chỉnh các ngưỡng giảm trừ gia cảnh khác, ví dụ, mức giảm trừ cho người nộp thuế cũng được điều chỉnh lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm) và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc [1][6]. Những con số này cho thấy cơ quan lập pháp đang nỗ lực cập nhật chính sách thuế theo mặt bằng chi phí sinh hoạt và lạm phát. Ngay cả giá xăng RON 95 hiện tại là 24.150 VND/lít tại Việt Nam, cao hơn mức trung bình 22.060 VND/lít so với các nước láng giềng như Thái Lan (34.236 VND/lít) hay Singapore (49.246 VND/lít) (Nguồn: perplexity, 2026-06-17), cũng phần nào thể hiện sự biến động của chi phí sinh hoạt, thúc đẩy các chính sách điều chỉnh phù hợp.

Bên cạnh đó, Luật 109/2025/QH15 cũng thể hiện xu hướng bao quát hóa nguồn thu trong nền kinh tế số khi mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế sang các lĩnh vực mới. Điều này bao gồm thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử, nền tảng số, chuyển nhượng tên miền .vn, tín chỉ carbon và thậm chí cả biển số xe trúng đấu giá [1][5]. Đây là động thái tích cực của cơ quan quản lý nhằm đảm bảo công bằng thuế và theo kịp sự phát triển của các mô hình kinh doanh hiện đại. Những thay đổi này không chỉ đơn thuần là việc tăng hay giảm một con số, mà còn là sự tái cấu trúc, thể hiện tầm nhìn dài hạn về một hệ thống thuế minh bạch và công bằng hơn.

Ai Được Lợi, Ai Cần Lưu Ý: Phân Tích Tác Động Thực Tế

Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh mang lại lợi ích rõ rệt cho một số đối tượng, nhưng cũng đồng thời đặt ra những yêu cầu mới cho những người sở hữu tài sản lớn. Vậy ai sẽ là người được lợi nhiều nhất từ thay đổi này? Rõ ràng, những cá nhân nhận các khoản quà tặng nhỏ, hoặc tài sản thừa kế có giá trị không quá lớn, sẽ hưởng lợi trực tiếp. Ví dụ, nếu bạn nhận được một món quà tặng trị giá 15 triệu đồng, theo luật cũ có thể bạn sẽ phải nộp thuế trên 5 triệu đồng (15 - 10), nhưng theo luật mới, khoản thu nhập này sẽ được miễn thuế hoàn toàn (do 15 nhỏ hơn 20) [1][3].

Điều này cũng có lợi cho các trường hợp tài sản được phân chia thành nhiều đợt, hoặc khi có nhiều đồng thừa kế trong gia đình mà tổng giá trị tài sản chia đều cho mỗi người không quá cao. Mỗi lần nhận, nếu giá trị không vượt quá 20 triệu đồng, sẽ không phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính và tài chính cho nhiều hộ gia đình, nhất là trong bối cảnh các khoản phân chia tài sản thường không quá lớn trong các giao dịch hàng ngày [3].

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, những người sở hữu tài sản lớn, đặc biệt là bất động sản tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng hay Cần Thơ, vẫn cần hết sức lưu ý [1][3]. Giá trị của một căn hộ hay mảnh đất thổ cư vùng ven thường vượt xa con số 20 triệu đồng. Với những tài sản này, dù ngưỡng miễn thuế được nâng lên, phần giá trị vượt ngưỡng vẫn sẽ phải chịu thuế suất 10%. Điều này có nghĩa là, với một căn nhà trị giá vài tỷ đồng, việc nâng ngưỡng từ 10 triệu lên 20 triệu đồng chỉ giảm được một phần rất nhỏ trong tổng số thuế phải nộp, không làm thay đổi đáng kể nghĩa vụ tài chính chung.

🦉 Cú nhận xét: Ngưỡng mới 20 triệu đồng thực chất giúp giảm số lượng hồ sơ nhỏ cần kê khai, giảm thiểu gánh nặng hành chính cho cả người dân và cơ quan thuế. Tuy nhiên, với tài sản giá trị lớn, trọng tâm chuyển sang sự minh bạch trong quy trình xác định giá trị và thời điểm phát sinh nghĩa vụ.

Vấn đề lớn nhất đối với nhóm tài sản lớn không chỉ là mức thuế mà còn là thủ tục xác định giá trị tài sản. Khi tài sản là nhà đất, giá tính thuế thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố phức tạp như hồ sơ định giá, quyền sở hữu, hồ sơ công chứng và thời điểm đăng ký sang tên [3][4]. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế, văn phòng đăng ký đất đai, văn phòng công chứng và thậm chí cả ngân hàng nếu tài sản liên quan đến thế chấp hoặc tiền gửi. Trong thực tế tại Việt Nam, đây là một trong những lý do khiến nhiều gia đình chậm trễ trong việc sang tên tài sản sau khi thừa kế, đặc biệt là đất đai truyền thống, do tâm lý giữ nguyên hiện trạng sở hữu chung hoặc e ngại các chi phí và thủ tục phát sinh.

Sự thay đổi của Luật 109/2025/QH15 là một phần của xu hướng rộng hơn trong chính sách thuế giai đoạn 2025–2026, hướng tới quản lý đồng bộ, số hóa và mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế [1][5][6]. Điều này đòi hỏi người dân cần có sự chủ động cao hơn trong việc chuẩn bị các hồ sơ pháp lý liên quan đến tài sản, không chỉ để tuân thủ luật pháp mà còn để đảm bảo quyền lợi của mình một cách tốt nhất.

Hướng Dẫn Tuân Thủ & Chuẩn Bị Hồ Sơ Từ Cú Kiểm Toán

Với hiệu lực từ 01/07/2026, người dân có một khoảng thời gian đủ để chuẩn bị và làm quen với các quy định mới về thuế thừa kế và quà tặng. Tuy nhiên, sự chủ động là chìa khóa để tránh những rắc rối không đáng có. Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên bắt đầu chuẩn bị sớm bộ hồ sơ pháp lý liên quan đến tài sản của mình. Điều này bao gồm:

Các chuyên gia pháp lý và tài chính tại Cổng Chính phủ cũng nhấn mạnh hai yếu tố cốt lõi khi áp dụng Điều 18 của Luật 109/2025/QH15: mốc 20 triệu đồng và thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế [3]. Việc hiểu rõ khi nào nghĩa vụ thuế phát sinh (ví dụ: ngày công chứng văn bản khai nhận di sản, ngày đăng ký quyền sở hữu/sử dụng tài sản) sẽ giúp cá nhân tuân thủ đúng thời hạn và tránh các khoản phạt chậm nộp.

Đặc biệt với tài sản là bất động sản tại các thành phố lớn, quy trình xác định giá trị và hoàn tất thủ tục sang tên có thể rất phức tạp. Sự phối hợp giữa người nộp thuế, cơ quan thuế, văn phòng đăng ký đất đai, văn phòng công chứng và có thể cả ngân hàng là không thể thiếu [3][4]. Do đó, việc tham khảo ý kiến từ các tổ chức tư vấn thuế, kế toán chuyên nghiệp ngay từ bây giờ sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị đầy đủ nhất. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế thừa kế của mình với công cụ trực tuyến của Cú Kiểm Toán để có ước tính ban đầu.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Dù luật mới có những điều chỉnh thuận lợi hơn, việc tối ưu hóa nghĩa vụ thuế vẫn luôn là mối quan tâm hàng đầu. Cú Kiểm Toán xin chia sẻ 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp cho các trường hợp nhận thừa kế, quà tặng:

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ là yếu tố quyết định để bạn vừa tuân thủ đúng quy định pháp luật, vừa có thể tối ưu hóa được phần thuế phải nộp một cách hợp pháp. Hãy chủ động tìm hiểu và áp dụng những lời khuyên này trước ngày 01/07/2026.

Kết Luận

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15, với những thay đổi về ngưỡng chịu thuế thừa kế và quà tặng, là một bước tiến quan trọng hướng tới sự minh bạch và công bằng hơn trong hệ thống thuế Việt Nam. Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh chắc chắn sẽ mang lại lợi ích cho các giao dịch giá trị nhỏ, giảm gánh nặng hành chính. Đồng thời, các quy định mới cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chủ động hơn từ phía người dân, đặc biệt là với các tài sản có giá trị lớn như bất động sản.

Việc nắm vững các quy định mới, chủ động rà soát và hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan đến tài sản, cũng như tham khảo ý kiến từ các chuyên gia thuế, sẽ giúp bạn đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa quyền lợi tài chính của mình. Đừng để những thay đổi về thuế gây bất ngờ. Hãy hành động ngay từ hôm nay. Bạn có thể so sánh thuế 2025 và 2026 để hiểu rõ hơn. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn cập nhật và chuẩn bị tốt nhất.