Thuế thương mại điện tử theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP là cơ chế quản lý mới, trong đó các sàn TMĐT có chức năng thanh toán phải thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế GTGT và TNCN cho cá nhân kinh doanh dựa trên tỷ lệ % doanh thu thực tế từ ngày 01/07/2025.

1. Tại sao Nghị định 117/2025 thay đổi hoàn toàn cuộc chơi thuế?

Trước ngày 01/07/2025, bức tranh thuế thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam giống như một mê cung mà người bán là những người tự dò đường. Cơ chế cũ đặt nặng trách nhiệm tự giác: cá nhân kinh doanh phải tự đăng ký, tự kê khai và tự nộp thuế. Thực tế cho thấy, việc kiểm soát doanh thu thực tế từ hàng triệu giao dịch online là bài toán nan giải đối với cơ quan thuế. Hệ quả là tình trạng "lọt lưới" thuế diễn ra phổ biến, tạo ra sự bất bình đẳng với các hộ kinh doanh truyền thống.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Sự ra đời của Nghị định 117/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2025, đã đặt dấu chấm hết cho kỷ nguyên "tự kê khai" lỏng lẻo. Căn cứ theo văn bản này, khung quản lý thuế đã chuyển dịch sang mô hình quản lý dựa trên nền tảng. Thay vì truy đuổi từng cá nhân, cơ quan thuế giờ đây "nắm đằng chuôi" bằng cách yêu cầu các sàn TMĐT phải thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế. Đây là cú chuyển mình chiến lược, biến các nền tảng số trở thành "cánh tay nối dài" của cơ quan quản lý nhà nước.

🦉 Cú nhận xét: Đừng nghĩ đây là gánh nặng mới, hãy coi đây là cách để bạn "sạch" hồ sơ thuế ngay từ mỗi giao dịch, tránh rủi ro bị truy thu hàng loạt sau này.

Sự thay đổi này không chỉ mang tính thủ tục mà còn tác động trực tiếp đến dòng tiền của người kinh doanh. Việc thu thuế theo từng giao dịch đảm bảo tính chính xác tuyệt đối, loại bỏ hoàn toàn kẽ hở trong việc khai báo doanh thu thấp hơn thực tế. Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức thuế dự kiến của mình để thấy rõ tác động của cơ chế mới này. Khi mọi dữ liệu đều được số hóa và đồng bộ, tính minh bạch là yếu tố sống còn cho bất kỳ ai muốn kinh doanh bền vững trên không gian mạng.

Phân tích cú chuyển mình từ tự kê khai sang khấu trừ tại nguồn chính là chìa khóa để bạn hiểu rõ tại sao sàn TMĐT lại trở thành "người thu thuế" bất đắc dĩ của bạn.

2. Cơ chế mới: Sàn TMĐT đóng vai trò gì trong việc nộp thuế?

Kể từ 01/07/2025, vai trò của các sàn TMĐT đã thay đổi căn bản. Theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các tổ chức quản lý sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến phải chịu trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh. Điều này có nghĩa là ngay khi một đơn hàng được hoàn tất và thanh toán, nghĩa vụ thuế đã được thực hiện xong trước khi tiền về túi người bán. Đây là cơ chế khấu trừ tại nguồn giúp tối ưu hóa quy trình quản lý.

Cụ thể, mức thuế khấu trừ được tính dựa trên tỷ lệ phần trăm doanh thu giao dịch, phân loại theo từng nhóm ngành hàng. Đối với cá nhân cư trú, mức thuế GTGT và TNCN được áp dụng như sau: hàng hóa chịu thuế GTGT 1% và TNCN 0,5% (tổng 1,5%); dịch vụ chịu thuế GTGT 5% và TNCN 2% (tổng 7%); vận tải và dịch vụ gắn với hàng hóa chịu thuế GTGT 3% và TNCN 1,5% (tổng 4,5%). Với cá nhân không cư trú, tỷ lệ này cao hơn: 1% GTGT và 1% TNCN cho hàng hóa; 5% GTGT và 5% TNCN cho dịch vụ; 2% GTGT và 2% TNCN cho vận tải/dịch vụ gắn với hàng hóa.

Trách nhiệm dữ liệu của nền tảng cũng được nâng lên mức cao nhất. Sàn không chỉ nộp thuế mà còn phải cung cấp đầy đủ thông tin giao dịch cho cơ quan thuế theo định kỳ. Điều này đảm bảo rằng mọi cá nhân, dù là người cư trú hay không cư trú, đều phải tuân thủ đúng nghĩa vụ thuế theo từng giao dịch phát sinh. Các nền tảng không thuộc phạm vi có chức năng thanh toán vẫn có thể phải phối hợp cung cấp dữ liệu, đòi hỏi người bán phải hết sức cẩn trọng.

Chi tiết trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay của các nền tảng đã rõ, nhưng làm sao để bạn – người bán – không bị "bất ngờ" khi dòng tiền về tài khoản bị hụt đi một phần? Hãy cùng tìm hiểu các bước tuân thủ cần thiết.

3. Người bán online cần chuẩn bị gì để tránh bị truy thu thuế?

Để thích nghi với Nghị định 117/2025/NĐ-CP, việc đầu tiên người bán cần làm là rà soát lại toàn bộ mô hình kinh doanh của mình. Nếu bạn đang bán hàng trên các sàn TMĐT có chức năng thanh toán, hãy đảm bảo rằng thông tin mã số thuế cá nhân đã được đồng bộ chính xác với tài khoản người bán. Sai lệch thông tin có thể dẫn đến việc khấu trừ thuế sai đối tượng, gây khó khăn cho việc hoàn thuế hoặc giải trình sau này. Bạn có thể tự kiểm tra ngay tình trạng đăng ký thuế của mình để đảm bảo mọi thứ đã sẵn sàng.

Bước thứ hai là quản trị dòng tiền. Hãy nhớ rằng tỷ lệ khấu trừ thuế là con số cố định trên doanh thu, không phải trên lợi nhuận. Do đó, bạn cần điều chỉnh giá bán hoặc tối ưu chi phí đầu vào để duy trì biên lợi nhuận mong muốn. Việc hạch toán chi phí cần được thực hiện chặt chẽ, vì ngoài các sắc thuế khấu trừ tại nguồn, bạn vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các loại thuế khác như thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường nếu kinh doanh các mặt hàng đặc thù.

Cuối cùng, hãy luôn giữ tâm thế chủ động. Nghị định 117/2025/NĐ-CP không chỉ là công cụ thu thuế, mà còn là thước đo sự chuyên nghiệp của người kinh doanh. Nếu bạn kinh doanh trên mạng xã hội hoặc các kênh không có chức năng thanh toán, hãy chủ động đăng ký và kê khai thuế định kỳ thay vì chờ đợi cơ quan chức năng "gõ cửa". Việc tuân thủ tự nguyện không chỉ giúp bạn tránh được các khoản phạt chậm nộp mà còn xây dựng uy tín thương hiệu trong mắt khách hàng và đối tác.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng là vũ khí tối thượng. Khi đã nắm vững các bước tuân thủ, bạn sẽ thấy việc nộp thuế không còn là nỗi lo, mà là một phần tất yếu của quá trình vận hành doanh nghiệp online thành công.

4. So sánh gánh nặng thuế: Trước và sau ngày 01/07/2025

Trước ngày 01/07/2025, việc quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử chủ yếu dựa trên sự tự giác. Người bán tự đăng ký, tự kê khai và nộp thuế, dẫn đến tình trạng thất thu ngân sách do khó kiểm soát doanh thu thực tế. Cơ quan thuế thường phải thực hiện các đợt truy thu dựa trên dữ liệu ngân hàng hoặc thông tin từ sàn cung cấp sau khi sự việc đã rồi. Đây là giai đoạn "tự quản", nơi rủi ro pháp lý đè nặng lên vai người bán nếu không nắm vững quy định.

Kể từ khi Nghị định 117/2025/NĐ-CP có hiệu lực, cuộc chơi đã thay đổi hoàn toàn theo hướng tự động hóa. Sàn thương mại điện tử bây giờ đóng vai trò là "cánh tay nối dài" của cơ quan thuế. Nền tảng có nghĩa vụ khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế trên từng giao dịch phát sinh. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn việc quên kê khai hay chậm nộp. Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức thuế dự kiến của mình để đảm bảo dòng tiền kinh doanh không bị ảnh hưởng bất ngờ.

🦉 Cú nhận xét: Sự thay đổi này chuyển dịch trách nhiệm từ "tự giác" sang "tự động". Đây là bước tiến lớn để minh bạch hóa thị trường, dù người bán cần làm quen với việc doanh thu thực nhận sẽ thấp hơn đôi chút do đã trừ thuế tại nguồn.

Hiểu rõ sự khác biệt này là chìa khóa để bạn không bị bất ngờ với dòng tiền. Để tối ưu hóa lợi nhuận trong môi trường mới này, hãy cùng xem xét các chiến lược cụ thể để quản lý nghĩa vụ thuế một cách thông minh.

5. Chiến lược nào giúp cá nhân kinh doanh tối ưu hóa nghĩa vụ thuế?

Khi thuế đã được khấu trừ trực tiếp tại nguồn theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, việc tối ưu hóa không còn nằm ở việc "trốn" hay "chậm nộp", mà nằm ở tư duy quản trị dòng tiền. Tỷ lệ khấu trừ cho hàng hóa là 1,5% (1% GTGT + 0,5% TNCN đối với cá nhân cư trú), trong khi dịch vụ lên tới 7% (5% GTGT + 2% TNCN). Sự chênh lệch này đòi hỏi người kinh doanh phải phân loại đúng mặt hàng để tránh bị áp mức thuế cao hơn thực tế.

Mẹo thứ nhất, hãy tách biệt rõ ràng giữa doanh thu bán hàng hóa và doanh thu cung cấp dịch vụ trên sàn. Nếu bạn bán kèm dịch vụ lắp đặt, hãy tách riêng dòng tiền để áp dụng đúng tỷ lệ 1,5% cho hàng hóa thay vì bị gộp chung vào mức 7% của dịch vụ. Mẹo thứ hai là tận dụng các công cụ quản lý tài chính để theo dõi biên lợi nhuận ròng sau thuế. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các con số này thông qua công cụ tính thuế tự động để điều chỉnh giá bán phù hợp.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để việc khấu trừ tự động làm giảm biên lợi nhuận của bạn. Hãy chủ động điều chỉnh giá niêm yết dựa trên tỷ lệ thuế thực tế đã được khấu trừ.

Mẹo thứ ba là kiểm soát các sắc thuế khác như thuế tiêu thụ đặc biệt nếu bạn kinh doanh mặt hàng đặc thù. Nghị định 117/2025/NĐ-CP chỉ tập trung vào GTGT và TNCN, nhưng nghĩa vụ thuế tài nguyên hay bảo vệ môi trường vẫn là trách nhiệm của người bán. Việc nắm vững các quy định này giúp bạn tránh được những khoản phạt không đáng có. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn là người làm chủ cuộc chơi tài chính của chính mình.