Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định cơ chế mới về quản lý thuế đối với kinh doanh trên nền tảng số tại Việt Nam. Theo đó, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN theo từng giao dịch phát sinh từ ngày 01/07/2025.

1. Tại sao Nghị định 117/2025/NĐ-CP lại thay đổi cuộc chơi thuế TMĐT?

Trước ngày 01/07/2025, việc quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT) chủ yếu dựa trên cơ chế tự giác. Người bán tự đăng ký, tự kê khai và tự nộp thuế theo quy định chung, dẫn đến tình trạng thất thu ngân sách do khó kiểm soát doanh thu thực tế. Việc cơ quan thuế phải truy thu phân tán khiến quy trình trở nên cồng kềnh, thiếu tính minh bạch và tạo ra sự bất bình đẳng giữa người kinh doanh truyền thống và online.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Nghị định 117/2025/NĐ-CP ra đời như một cú hích thay đổi toàn diện tư duy quản lý. Thay vì để cá nhân tự xoay xở, trách nhiệm được chuyển dịch trực tiếp sang các nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán. Cơ sở pháp lý này buộc các sàn TMĐT phải đóng vai trò là "cánh tay nối dài" của cơ quan thuế, thực hiện khấu trừ và nộp thay ngay tại thời điểm giao dịch phát sinh. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là sự minh bạch hóa dòng tiền trong nền kinh tế số.

Việc áp dụng quy định mới từ 01/07/2025 giúp giảm thiểu rủi ro bị truy thu cho người bán, đồng thời tạo ra môi trường kinh doanh công bằng. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình để tránh những sai sót không đáng có. Sự chuyển dịch này đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn "tự phát" và bước vào kỷ nguyên "quản lý tự động" dựa trên dữ liệu giao dịch thực tế.

🦉 Cú nhận xét: Nghị định 117 không làm tăng thuế suất, nó chỉ thay đổi cách thu để đảm bảo không ai có thể "lách" được hệ thống.

Để hiểu rõ hơn về cách thức sàn TMĐT thực hiện nghĩa vụ thay cho bạn, chúng ta sẽ đi sâu vào quy trình khấu trừ tự động trong phần tiếp theo.

2. Cơ chế khấu trừ và nộp thay thuế mới hoạt động ra sao?

Cơ chế tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP tập trung vào việc tự động hóa quá trình thu thuế dựa trên doanh thu giao dịch. Khi một đơn hàng được hoàn tất trên sàn, hệ thống của nền tảng sẽ tự động tính toán số thuế GTGT và TNCN phải nộp dựa trên tỷ lệ phần trăm quy định. Quy trình này diễn ra ngay lập tức, đảm bảo nghĩa vụ thuế được hoàn thành trước khi dòng tiền được chuyển về tài khoản của người bán.

Các nền tảng có chức năng thanh toán hiện nay phải chịu trách nhiệm khai thay và nộp thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn. Điều này có nghĩa là bạn không cần phải trực tiếp đến cơ quan thuế để kê khai cho từng đơn hàng lẻ tẻ như trước. Mọi dữ liệu về doanh thu và số thuế đã khấu trừ sẽ được sàn tổng hợp và báo cáo định kỳ với cơ quan quản lý, giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho người bán.

Bảng so sánh tỷ lệ khấu trừ trên doanh thu dưới đây giúp bạn dễ dàng theo dõi mức đóng góp của từng loại hình kinh doanh:

Điểm lưu ý quan trọng là tổng tỷ lệ này chỉ áp dụng cho doanh thu phát sinh trên sàn. Nếu bạn kinh doanh đa kênh, bao gồm cả mạng xã hội không có chức năng thanh toán, bạn vẫn phải tự kê khai phần doanh thu đó. Sự phân định rạch ròi giữa các kênh bán hàng sẽ giúp bạn tránh được những rắc rối pháp lý không cần thiết.

Khi đã nắm vững cơ chế khấu trừ, bước tiếp theo là xác định rõ đối tượng chịu thuế để áp dụng đúng tỷ lệ, đặc biệt là sự khác biệt giữa cá nhân cư trú và không cư trú.

3. Làm thế nào để phân biệt nghĩa vụ thuế giữa cá nhân cư trú và không cư trú?

Việc xác định tình trạng cư trú là yếu tố then chốt để áp dụng đúng tỷ lệ khấu trừ theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc có nơi ở thường xuyên. Trong khi đó, cá nhân không cư trú thường là người nước ngoài không đáp ứng đủ điều kiện cư trú nhưng vẫn phát sinh doanh thu từ việc bán hàng trên các nền tảng tại Việt Nam.

Sự khác biệt về nghĩa vụ nằm ở tỷ lệ khấu trừ thuế TNCN. Đối với cá nhân cư trú, mức thuế TNCN cho hàng hóa là 0,5%, nhưng với cá nhân không cư trú, con số này là 1%. Sự chênh lệch này phản ánh chính sách quản lý khác biệt nhằm đảm bảo tính công bằng trong nghĩa vụ đóng góp ngân sách. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết để bạn dễ dàng đối chiếu:

Trách nhiệm của sàn là phải nhận diện đúng đối tượng ngay từ khâu đăng ký tài khoản. Nếu sàn xác định sai đối tượng, người bán có thể bị truy thu hoặc nộp thừa thuế, gây ảnh hưởng đến dòng tiền kinh doanh. Bạn có thể tự kiểm tra ngay tình trạng của mình để đảm bảo sàn đang áp dụng đúng tỷ lệ khấu trừ theo quy định pháp luật.

🦉 Cú nhận xét: Đừng chủ quan với khai báo thông tin cá nhân trên sàn. Một sai sót nhỏ về trạng thái cư trú cũng có thể dẫn đến việc bạn phải nộp thuế cao hơn mức cần thiết.

Hiểu rõ về đối tượng chịu thuế là bước đệm quan trọng để tránh những sai lầm phổ biến, giúp bạn tối ưu hóa hoạt động kinh doanh trong môi trường thương mại điện tử hiện đại.

4. Những sai lầm cần tránh để không bị truy thu thuế trong thời đại số?

Cảnh báo về việc nhầm lẫn giữa các sắc thuế và dữ liệu giao dịch là điều đầu tiên bạn cần ghi nhớ. Nhiều chủ shop online hiện nay vẫn lầm tưởng rằng khi sàn thương mại điện tử đã khấu trừ thuế, họ hoàn toàn "vô can" với cơ quan thuế. Đây là sai lầm chết người. Theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP, sàn chỉ khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN trên doanh thu giao dịch. Tuy nhiên, nếu bạn kinh doanh các mặt hàng đặc thù, bạn vẫn phải tự kê khai và nộp các loại thuế khác như thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường.

Sai lầm thứ hai là sự thiếu đồng nhất trong dữ liệu ngân hàng và báo cáo doanh thu trên sàn. Cơ quan thuế hiện nay sử dụng hệ thống dữ liệu lớn để đối chiếu dòng tiền. Nếu doanh thu thực tế bạn nhận về qua tài khoản cá nhân cao hơn nhiều so với doanh thu đã khai báo qua sàn, hệ thống sẽ tự động phát hiện rủi ro. Bạn cần nhớ rằng, dù giá xăng RON 95 hiện nay là 26.720 VND/lít, chi phí vận chuyển cũng cần được tách bạch rõ ràng để không bị tính nhầm thuế trên tổng doanh thu bao gồm cả phí ship.

🦉 Cú nhận xét: Đừng bao giờ nghĩ rằng "thuế đã đóng thay" là tấm kim bài miễn tử. Dữ liệu là bằng chứng thép, hãy giữ mọi hóa đơn chứng từ giao dịch trong ít nhất 5 năm để giải trình khi cần thiết.

Cuối cùng, việc không phân biệt được đối tượng cư trú và không cư trú khi kinh doanh xuyên biên giới dễ dẫn đến sai lệch tỷ lệ khấu trừ. Mức thuế TNCN đối với cá nhân cư trú cho hàng hóa là 0,5%, nhưng với cá nhân không cư trú, con số này lên tới 1%. Nếu bạn không cập nhật tình trạng cư trú chính xác trên hệ thống quản lý của sàn, việc kê khai sai sẽ dẫn đến truy thu và phạt chậm nộp. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các ngưỡng thuế suất hiện hành để tránh những sai sót đáng tiếc về con số.

Để tránh những rủi ro pháp lý này, bạn cần thiết lập một quy trình quản trị thuế bài bản và chính xác từ khâu nhập hàng đến khâu xuất hóa đơn cho khách hàng cuối cùng.

5. Lộ trình tuân thủ thuế TMĐT cho chủ shop online là gì?

Các bước chuẩn bị cần thiết để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế bắt đầu bằng việc rà soát lại mô hình kinh doanh của bạn. Trước hết, hãy xác định rõ nền tảng bạn đang sử dụng có chức năng thanh toán hay không. Nếu có, bạn thuộc diện được sàn khấu trừ và nộp thay theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Nếu bạn kinh doanh qua mạng xã hội không tích hợp thanh toán, bạn vẫn phải tự thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai định kỳ tại cơ quan thuế địa phương.

Bước thứ hai, hãy xây dựng bảng theo dõi doanh thu theo thời gian thực. Đừng đợi đến cuối năm mới kiểm đếm, vì quy định mới yêu cầu quản lý thuế theo từng giao dịch. Bạn nên sử dụng các phần mềm quản lý bán hàng có tích hợp module kế toán để xuất dữ liệu doanh thu chính xác. Khi đối chiếu với báo cáo từ sàn, nếu có sai lệch về tỷ lệ khấu trừ (ví dụ: 1,5% tổng thuế GTGT và TNCN cho hàng hóa đối với cá nhân cư trú), bạn cần làm việc ngay với bộ phận hỗ trợ của sàn để điều chỉnh.

Cuối cùng, hãy luôn cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất từ Tổng cục Thuế. Việc nắm vững chính sách không chỉ giúp bạn tránh bị phạt mà còn là cách để tối ưu hóa dòng tiền kinh doanh. Nếu bạn cảm thấy quá tải với các con số, hãy tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình thông qua các công cụ hỗ trợ trực tuyến. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng hôm nay chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của shop online trong tương lai.

Tuân thủ thuế không phải là gánh nặng, đó là cách để bạn khẳng định uy tín với khách hàng và sự minh bạch với cơ quan nhà nước. Hãy bắt đầu ngay hôm nay để không bao giờ phải lo lắng về những khoản truy thu bất ngờ. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn chủ động trong mọi tình huống tài chính.