Giới Thiệu: Đừng Bỏ Lỡ Thay Đổi Thuế Thừa Kế Từ 01/7/2026

Thời gian trôi nhanh. Chỉ còn chưa đầy một năm nữa, từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 – Luật số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Đây không chỉ là một thay đổi nhỏ, mà là sự điều chỉnh toàn diện, tác động trực tiếp đến mỗi cá nhân và doanh nghiệp. Đặc biệt, những quy định về thuế thừa kế, quà tặng đã có những điểm mới đáng chú ý.

Cú Kiểm Toán nhận thấy nhiều người vẫn còn mơ hồ về những thay đổi này. Đâu là điểm khác biệt cốt lõi so với khung pháp lý cũ theo Luật Thuế TNCN 2007 và các thông tư như Thông tư 111/2013/TT-BTC? Làm sao để không bị động và thậm chí, tối ưu nghĩa vụ thuế của mình? Hãy cùng Cú Kiểm Toán soi kỹ từng con số, từng điều luật để bạn có thể chuẩn bị tốt nhất.

🦉 Cú nhận xét: Hiểu rõ Luật mới là chìa khóa để bảo vệ tài sản của mình. Mọi thông tin trong bài đều căn cứ vào các văn bản pháp luật hiện hành và sắp có hiệu lực, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối.

Dữ liệu về giá xăng RON 95 (24.330 VND/lít tại Việt Nam, so với 34.099 VND/lít ở Thái Lan, 49.050 VND/lít ở Singapore, 41.181 VND/lít ở Lào, 30.951 VND/lít ở Trung Quốc, 30.689 VND/lít ở Campuchia – nguồn Perplexity, 2026-06-10) dù thú vị, không liên quan trực tiếp đến việc tính thuế thừa kế, nên Cú Kiểm Toán xin phép không phân tích sâu ở đây.

Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109): Nâng Ngưỡng Miễn Thuế Thừa Kế

Luật Thuế TNCN 2025, được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, mang đến một số điều chỉnh quan trọng. Trong đó, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là một trong những điểm có sự thay đổi rõ ràng nhất. Cụ thể, Điều 18 của Luật 109 quy định riêng về loại thu nhập này.

Ngưỡng chịu thuế được nhân đôi

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, thuế TNCN đối với thu nhập từ nhận thừa kế được tính trên phần giá trị tài sản vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần nhận. Ngưỡng này đã được duy trì ổn định trong nhiều năm, tạo ra không ít gánh nặng kê khai cho các khoản thừa kế giá trị nhỏ. Tuy nhiên, Luật 109/2025/QH15 đã thay đổi điều này.

Từ ngày 01/7/2026, thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế, quà tặng là phần giá trị tài sản vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Điều này có nghĩa là ngưỡng miễn thuế đã được nâng gấp đôi, từ 10 triệu lên 20 triệu đồng. Mục tiêu là giảm bớt nghĩa vụ hành chính cho người dân khi nhận các tài sản có giá trị vừa phải.

Thuế suất không đổi, thời điểm tính thuế rõ ràng hơn

Một điểm cần lưu ý là thuế suất 10% đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng vẫn được giữ nguyên, cả trong pháp luật cũ (theo thông tư hướng dẫn Luật 2007) và Luật 109/2025. Như vậy, sự thay đổi mấu chốt nằm ở ngưỡng chịu thuế, không phải ở mức thuế suất.

Luật 109 cũng làm rõ hơn về thời điểm xác định thu nhập tính thuế. Đối với thừa kế, đó là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế. Đối với quà tặng, là thời điểm tổ chức, cá nhân tặng cho hoặc người nộp thuế nhận được thu nhập. Quy định này giúp thống nhất thực tiễn, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, nơi thủ tục công chứng, sang tên sổ đỏ, sổ hồng thường kéo dài và gây vướng mắc về việc xác định "giá tại thời điểm nào".

So Sánh Chi Tiết: Luật Thừa Kế Cũ và Luật 109/2025

Để bạn dễ hình dung, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp các điểm khác biệt cơ bản giữa quy định cũ và Luật 109/2025 về thuế thừa kế, quà tặng trong bảng dưới đây:

Rõ ràng, việc nâng ngưỡng chịu thuế từ 10 triệu lên 20 triệu đồng là thay đổi đáng kể nhất, giúp nhiều giao dịch nhỏ thoát khỏi nghĩa vụ thuế. Đồng thời, việc làm rõ thời điểm tính thuế cũng góp phần minh bạch hóa thủ tục hành chính. Bạn có thể tự mình so sánh chi tiết hơn các điểm khác biệt giữa thuế cũ và mới với công cụ của Cú Thông Thái.

Case Study Thực Tế: Thừa Kế Bất Động Sản và Sổ Tiết Kiệm

Những con số khô khan sẽ trở nên sống động hơn qua các ví dụ thực tế. Cùng Cú Kiểm Toán phân tích hai trường hợp điển hình dưới đây.

Trường hợp 1: Ông Hùng và căn nhà 5 tỷ tại TP.HCM

Ông Hùng, 55 tuổi, là kỹ sư xây dựng, sống tại quận Bình Thạnh, TP.HCM. Ông nhận thừa kế một căn nhà trị giá 5 tỷ đồng từ người chú ruột vào tháng 6/2025. Theo quy định cũ có hiệu lực tại thời điểm đó, ông Hùng phải nộp thuế TNCN. Thuế suất là 10% trên phần giá trị vượt 10 triệu đồng.

Cụ thể, số thuế ông Hùng phải nộp là (5.000.000.000 – 10.000.000) × 10% = 499 triệu đồng. Đây là một con số đáng kể, dù đã loại trừ các trường hợp miễn thuế cho người thân thích trực hệ. Ông Hùng phải loay hoay chuẩn bị một khoản tiền lớn để hoàn tất thủ tục.

Nếu trường hợp tương tự xảy ra vào tháng 8/2026, khi Luật 109 đã có hiệu lực, số thuế sẽ thay đổi. Với cùng căn nhà 5 tỷ đồng, ngưỡng chịu thuế sẽ là 20 triệu đồng. Khi đó, số thuế phải nộp là (5.000.000.000 – 20.000.000) × 10% = 498 triệu đồng. Với sự thay đổi này, ông Hùng quyết định dùng Máy Tính Thuế Thừa Kế của Cú Thông Thái. Ông nhập giá trị căn nhà 5 tỷ đồng và thời điểm nhận thừa kế. Công cụ ngay lập tức hiển thị số thuế phải nộp là 498 triệu đồng, giúp ông Hùng nắm rõ nghĩa vụ thuế của mình một cách nhanh chóng và chính xác.

🦉 Cú nhận xét: Với tài sản giá trị lớn hàng tỷ đồng, việc nâng ngưỡng miễn thuế từ 10 lên 20 triệu đồng chỉ làm giảm số thuế tuyệt đối một cách rất nhỏ (1 triệu đồng trong ví dụ này). Tác động chính yếu không nằm ở đây.

Trường hợp 2: Cô Mai và sổ tiết kiệm 18 triệu tại Hải Phòng

Cô Mai, 38 tuổi, là nhân viên văn phòng tại Hải Phòng. Cô nhận thừa kế một sổ tiết kiệm giá trị 18 triệu đồng từ người cô ruột vào tháng 11/2025. Theo luật cũ, phần giá trị vượt trên 10 triệu đồng sẽ chịu thuế. Tức là, cô Mai phải nộp thuế 10% trên 8 triệu đồng (18 triệu - 10 triệu) = 800.000 đồng. Dù không phải số tiền lớn, nhưng việc phải kê khai và nộp thuế cho khoản thừa kế này khá phiền phức.

Giả sử cô Mai nhận sổ tiết kiệm này vào tháng 9/2026, khi Luật 109 có hiệu lực. Theo quy định mới, thu nhập tính thuế là phần giá trị thừa kế vượt trên 20 triệu đồng. Vì sổ tiết kiệm của cô Mai chỉ có 18 triệu đồng, chưa vượt ngưỡng 20 triệu đồng, nên cô Mai sẽ không phải nộp bất kỳ khoản thuế TNCN nào cho khoản thừa kế này. Cô Mai, nghe tin Luật 109, liền truy cập Máy Tính Thuế Thừa Kế của Cú Thông Thái. Cô nhập giá trị sổ tiết kiệm 18 triệu đồng. Kết quả? 0 đồng thuế. Cô Mai thở phào nhẹ nhõm, không còn lo lắng về việc kê khai cho khoản thừa kế nhỏ này.

🦉 Cú nhận xét: Đây mới là tác động đáng kể của Luật 109! Nhiều giao dịch thừa kế, quà tặng có giá trị nhỏ (vài chục triệu đồng) sẽ được miễn hoàn toàn nghĩa vụ kê khai và nộp thuế, giúp giảm gánh nặng hành chính cho hàng ngàn người dân.

Dữ Liệu, Xu Hướng và Tác Động Dự Kiến

Luật 109/2025/QH15 mới được thông qua cuối năm 2025 và sẽ có hiệu lực vào giữa năm 2026. Do đó, các số liệu thống kê chính thức về tác động sau khi luật áp dụng toàn phần chưa được công bố rộng rãi. Tuy nhiên, các tài liệu giới thiệu luật mới và phân tích từ Bộ Tài chính đã hé lộ một số xu hướng quan trọng.

Theo tài liệu giới thiệu Luật 109, mục tiêu chính là giảm bậc thuế từ 7 xuống 5 bậc và nới rộng khoảng cách các bậc, đồng thời nâng ngưỡng cho các khoản thu nhập không thường xuyên như thừa kế, trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại từ 10 triệu lên 20 triệu đồng. Cùng với đó, luật mới cũng tăng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (nguồn: Chinhphu.vn).

Động thái này được giới chuyên gia đánh giá là phản ánh thực trạng lạm phát và sự tăng giá mạnh của tài sản, đặc biệt là bất động sản tại các đô thị lớn, sau gần 20 năm áp dụng Luật 2007. Bộ Tài chính từng nêu lý do nâng ngưỡng 20 triệu đồng là để phù hợp hơn với mức thu nhập và giá trị tài sản bình quân đã tăng mạnh.

Các khảo sát sơ bộ từ các tổ chức tư vấn thuế (không phải thống kê nhà nước) cho thấy phần lớn hồ sơ thừa kế bất động sản tại Hà Nội và TP.HCM có giá trị từ 2–10 tỷ đồng. Điều này làm cho việc nâng ngưỡng từ 10 lên 20 triệu đồng chủ yếu có ý nghĩa thủ tục, không làm thay đổi lớn số thuế tuyệt đối phải nộp cho tài sản giá trị cao. Tuy nhiên, với các tài sản nhỏ như sổ tiết kiệm, cổ phiếu, hoặc xe máy, việc nâng ngưỡng giúp đáng kể số lượng người dân không phải kê khai, nộp thuế.

Tóm lại, xu hướng chính sách là Nhà nước không tăng thuế suất, mà nới ngưỡng chịu thuế, kết hợp điều chỉnh giảm thuế với các bậc thu nhập từ tiền lương, tiền công. Điều này thể hiện định hướng hỗ trợ người có thu nhập trung bình, đồng thời vẫn đảm bảo thu từ các khoản thu nhập không thường xuyên có giá trị lớn như thừa kế bất động sản.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: Tối Ưu Hóa Kế Hoạch Thừa Kế

Với những thay đổi từ Luật 109/2025/QH15, việc chủ động lập kế hoạch thừa kế là vô cùng quan trọng. Dưới đây là ba bài học Cú Kiểm Toán muốn gửi gắm đến bạn:

1. Chủ động lập kế hoạch thừa kế, tặng cho tài sản

Đối với các gia đình có tài sản lớn tại các thành phố như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, việc chia tách bất động sản dưới ngưỡng 20 triệu đồng mỗi lần là không thực tế. Tuy nhiên, đối với các tài sản khác như cổ phiếu, trái phiếu, sổ tiết kiệm, vàng miếng, bạn hoàn toàn có thể cân nhắc việc tặng cho từng phần dưới ngưỡng 20 triệu đồng. Điều này giúp người thụ hưởng được miễn nghĩa vụ thuế TNCN cho mỗi lần chuyển giao. Việc sử dụng công cụ Di Chúc Builder của Cú Thông Thái có thể giúp bạn hình dung và lên kế hoạch hiệu quả hơn.

2. Lưu ý phân biệt quan hệ thừa kế được miễn thuế và không được miễn

Hệ thống pháp luật Việt Nam vẫn duy trì các quy định miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ thừa kế, quà tặng giữa một số quan hệ thân thích gần gũi. Đó là giữa vợ với chồng, cha đẻ/mẹ đẻ với con đẻ, cha nuôi/mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng/mẹ chồng với con dâu, cha vợ/mẹ vợ với con rể, ông nội/bà nội với cháu nội, ông ngoại/bà ngoại với cháu ngoại, anh chị em ruột với nhau. Tuy nhiên, thừa kế hoặc tặng cho giữa anh chị em họ, cháu, hoặc những người không thuộc các hàng thừa kế được miễn thuế thường vẫn phải nộp thuế nếu vượt ngưỡng chịu thuế. Căn cứ thêm vào Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 về hàng thừa kế, bạn cần làm rõ quan hệ, hình thức (thừa kế hay tặng cho) và thời điểm sang tên để tối ưu thuế.

3. Minh bạch hồ sơ và làm việc sớm với chuyên gia

Tại các địa phương như TP.Thủ Đức, quận 7 (TP.HCM) hoặc quận Cầu Giấy, Nam Từ Liêm (Hà Nội), giá thị trường bất động sản thường cao hơn nhiều so với bảng giá đất của UBND. Khi nhận thừa kế, cơ quan thuế và văn phòng đăng ký đất đai thường căn cứ bảng giá đất, đơn giá xây dựng do UBND tỉnh/thành phố ban hành để tính thuế. Luật 109 không thay đổi nguyên tắc định giá này, nhưng việc chuẩn hóa thời điểm tính thu nhập chịu thuế giúp hạn chế tranh chấp về "giá tại thời điểm nào". Nếu bạn đang sở hữu hoặc có ý định thừa kế các loại tài sản như cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, hay sổ tiết kiệm tại các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, Techcombank, hãy làm việc sớm với ngân hàng và đơn vị tư vấn thuế. Họ sẽ giúp bạn xác định chính xác giá trị tài sản tại thời điểm nhận thừa kế và tư vấn các phương án tối ưu thuế hợp pháp.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15) sẽ mang đến nhiều thay đổi quan trọng từ ngày 01/7/2026. Đối với thuế thừa kế, việc nâng ngưỡng miễn thuế từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng là một bước đi tích cực, giúp giảm gánh nặng hành chính và thuế cho các khoản thừa kế giá trị nhỏ. Mặc dù thuế suất 10% vẫn giữ nguyên, nhưng quy định rõ ràng về thời điểm tính thuế và bối cảnh điều chỉnh tổng thể của Luật 109 thể hiện nỗ lực của Nhà nước nhằm phù hợp hơn với tình hình kinh tế hiện tại và hỗ trợ người nộp thuế.

Việc chủ động nắm bắt thông tin, lập kế hoạch tài chính và tận dụng các công cụ hỗ trợ như Máy Tính Thuế Thừa Kế của Cú Thông Thái sẽ giúp bạn tự tin hơn trước những thay đổi này. Đừng để những quy định mới làm bạn bối rối. Hãy hành động ngay!

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn