Giới Thiệu: Cơ Chế Thuế TMĐT Mới – Sàn Khấu Trừ Thay Người Bán

Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, việc kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT) như TikTok Shop, Shopee, Lazada trở thành lựa chọn của hàng triệu cá nhân và hộ kinh doanh tại Việt Nam. Tuy nhiên, từ giữa năm 2025, một thay đổi lớn về chính sách thuế sẽ định hình lại cuộc chơi này. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ Nghị định 117/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/7/2025, và nhận thấy trách nhiệm kê khai, khấu trừ thuế sẽ được chuyển giao một phần đáng kể cho chính các sàn.

Nguồn tham khảo: Cú Kiểm Toán.

Đây không chỉ đơn thuần là thay đổi về thủ tục hành chính, mà còn là một xu hướng "siết chặt nhưng tự động" dòng tiền giao dịch, đòi hỏi người bán phải nắm rõ để tránh rủi ro và tối ưu lợi nhuận. Thực tế, áp lực chi phí kinh doanh ngày càng tăng, không chỉ từ thuế và phí sàn mà còn từ các yếu tố vĩ mô. Ví dụ, giá xăng RON 95 hiện ở mức 24.150 VND/lít tại Việt Nam, cao hơn mức trung bình chung 22.060 VND/lít. Khi so sánh với Thái Lan (34.236 VND/lít) hay Singapore (49.246 VND/lít), dù mức giá của ta còn thấp hơn, nhưng biến động này vẫn tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển, logistics, và gián tiếp ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các nhà bán hàng online. Đây là lúc cần nhìn thẳng vào số liệu và chuẩn bị cho một giai đoạn mới của thương mại điện tử.

Nghị Định 117/2025/NĐ-CP: Bối Cảnh Pháp Lý Mới Từ 1/7/2025

Chính phủ đã ban hành Nghị định 117/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/7/2025, chính thức quy định các sàn TMĐT lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki và các nền tảng tương tự có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh phát sinh giao dịch trên nền tảng của họ. Đây là một động thái chiến lược nhằm tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh số, đảm bảo công bằng và minh bạch trong nghĩa vụ thuế.

Các điểm đáng chú ý của Nghị định 117/2025/NĐ-CP bao gồm:

Cách Sàn Khấu Trừ Thuế và Tác Động Đến Biên Lợi Nhuận

Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, cơ chế khấu trừ thuế trên các nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến (như TikTok Shop, Shopee, Lazada) sẽ hoạt động như sau: khi một đơn hàng hoàn tất, hệ thống của sàn sẽ tự động tính toán tỷ lệ phần trăm thuế GTGT và TNCN trên doanh thu giao dịch. Khoản thuế này sẽ được giữ lại và nộp vào ngân sách nhà nước, trước khi khoản tiền còn lại được chuyển về cho người bán.

Điều này đồng nghĩa với việc, người bán trên các sàn lớn sẽ không còn phải tự kê khai và nộp thuế đối với các giao dịch trên sàn, ít nhất là ở khía cạnh thuế GTGT và TNCN trên doanh thu giao dịch. Tuy nhiên, nếu người bán chỉ hoạt động online và không có địa điểm kinh doanh cố định, họ vẫn sẽ phải tự kê khai và nộp các sắc thuế khác (nếu có) tại cơ quan thuế nơi cư trú, ví dụ như Chi cục Thuế Quận 1 TP.HCM hay Chi cục Thuế Ba Đình Hà Nội.

Biên Lợi Nhuận Bị "Bào Mỏng": Chi Phí Tăng Chóng Mặt

Bên cạnh thuế, ma trận phí sàn cũng là yếu tố chính làm tổng chi phí của người bán tăng mạnh, tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận. Theo thống kê trên VOV, Shopee và TikTok Shop hiện chiếm khoảng 98% thị phần kênh bán hàng trên sàn ở Việt Nam, cho thấy sự thống trị của các nền tảng này. Điều này cũng có nghĩa là người bán có ít lựa chọn hơn khi đối mặt với các chính sách phí.

Trên mỗi đơn hàng, người bán phải gánh chịu nhiều loại phí khác nhau:

Xu Hướng 2025–2026: "Thuế Tự Động" và Đại Thanh Lọc Người Bán

Giai đoạn 2025–2026 sẽ chứng kiến một sự chuyển dịch lớn trong bức tranh thuế và kinh doanh TMĐT. Có thể tóm tắt 4 xu hướng chính:

Bài Học Cho Người Bán TikTok Shop, Shopee, Lazada

Trước những thay đổi lớn về chính sách thuế và chi phí trên các sàn TMĐT, người bán cần nhanh chóng thích nghi và thay đổi tư duy kinh doanh. Dưới đây là ba bài học quan trọng:

1. Coi Thuế và Phí Sàn Là Chi Phí Cố Định, Tích Hợp Vào Cấu Trúc Giá

Với cơ chế khấu trừ tự động, người bán tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng và các tỉnh thành khác nên đưa 1–1,5% thuế và 25–30% phí sàn vào cấu trúc giá sản phẩm ngay từ đầu, thay vì xem đó là các khoản "phát sinh" không dự đoán được. Việc này giúp đảm bảo biên lợi nhuận ổn định và tránh bất ngờ về tài chính. Thay đổi mindset này giúp định giá sản phẩm thực tế hơn, tránh tình trạng bán lỗ mà không hay biết.

Hành động cụ thể: Rà soát lại toàn bộ giá bán, tính toán kỹ lưỡng các khoản phí và thuế mới vào giá vốn. Điều chỉnh chiến lược giá để bù đắp những chi phí này mà vẫn giữ được sức cạnh tranh. Điều này đặc biệt quan trọng khi Shopee và TikTok Shop chiếm 98% thị phần, tạo áp lực lớn lên người bán.

2. Tối Ưu Biên Lợi Nhuận Thay Vì Chỉ Tập Trung Vào Doanh Thu (GMV)

Khi tổng chi phí có thể ngốn tới 40–45% doanh thu, việc chỉ chạy quảng cáo "đốt tiền" để tăng tổng giá trị giao dịch (GMV) mà không kiểm soát lợi nhuận sẽ khiến mô hình kinh doanh sớm kiệt quệ. Người bán cần chuyển hướng chiến lược từ "doanh số cao" sang "lợi nhuận thực".

Hành động cụ thể: Tập trung vào các sản phẩm có biên lợi nhuận cao, tối ưu hóa chi phí quảng cáo (ROI), cải thiện hiệu quả vận hành và giảm tỷ lệ hoàn hàng. Đánh giá lại nhà cung cấp để tìm kiếm nguồn hàng với giá tốt hơn. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để hiểu rõ hành vi khách hàng và tối ưu chiến dịch marketing. Việc quản lý tài chính chặt chẽ có thể được hỗ trợ bởi các công cụ như tính lương NET hoặc các phần mềm quản lý kho.

3. Chuẩn Bị Làm Việc Với Ngân Hàng và Cơ Quan Thuế

Dữ liệu giao dịch qua các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank ngày càng được kết nối chặt chẽ với Tổng cục Thuế. Việc tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh, lưu trữ chứng từ doanh thu – chi phí là cần thiết để giải trình khi có yêu cầu. Việc này không chỉ giúp tuân thủ mà còn là nền tảng để quản lý tài chính doanh nghiệp một cách chuyên nghiệp.

Hành động cụ thể: Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh. Lưu trữ cẩn thận tất cả hóa đơn, chứng từ mua vào – bán ra. Nếu bán đa kênh (cửa hàng vật lý và sàn online), cần tổng hợp doanh thu cả offline lẫn online để kê khai đúng với Chi cục Thuế nơi cư trú. Ví dụ: Chi cục Thuế Quận Cầu Giấy – Hà Nội, Chi cục Thuế Quận Bình Thạnh – TP.HCM. Việc này giúp bạn minh bạch hơn và sẵn sàng cho bất kỳ đợt thanh tra nào.

Kết Luận

Từ 2025–2026, bài toán của người bán trên TikTok Shop, Shopee, Lazada tại Việt Nam không còn là "có phải đóng thuế hay không" mà là: làm sao sống sót với tổng chi phí 30–45% doanh thu trong một thị trường bị dẫn dắt bởi các nền tảng chiếm đến 98% thị phần và ngày càng được Nhà nước yêu cầu tham gia sâu vào hệ thống thuế. Việc chủ động thích nghi, thay đổi tư duy kinh doanh, và quản lý tài chính chặt chẽ sẽ là chìa khóa để tồn tại và phát triển trong môi trường kinh doanh số ngày càng cạnh tranh và minh bạch.

Hãy chuẩn bị ngay hôm nay để đón đầu những thay đổi này. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.