Giới Thiệu

Thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang bùng nổ, kéo theo đó là sự thay đổi lớn trong chính sách thuế. Năm 2025, tổng thu từ TMĐT và kinh doanh trên nền tảng số ước tính đạt 208.800 tỷ đồng (theo [Nguồn 9]), tăng 66,5% so với năm 2024. Sự tăng trưởng này không chỉ phản ánh sự dịch chuyển mạnh mẽ của người tiêu dùng sang mua sắm trực tuyến, mà còn đặt ra những thách thức không nhỏ cho cơ quan quản lý trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước. Con số 208.800 tỷ đồng không chỉ là một thống kê khô khan, mà nó đại diện cho hàng triệu giao dịch, hàng ngàn doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động trên môi trường số. Việc quản lý thuế hiệu quả từ nguồn thu này là vô cùng quan trọng để đảm bảo công bằng, minh bạch và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành TMĐT.

Từ ngày 1/7/2025, Nghị định 117/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi lớn cho người bán hàng online, đặc biệt là trên các sàn TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki. Vậy, Nghị định này có gì mới và ảnh hưởng đến bạn như thế nào? Hãy cùng Cú Kiểm Toán tìm hiểu. Nghị định này không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp luật, mà nó là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động TMĐT tại Việt Nam. Nó thể hiện sự chủ động của nhà nước trong việc thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

Nghị Định 117/2025/NĐ-CP: Khấu Trừ Thuế Trực Tiếp Từ Sàn TMĐT

Điểm nổi bật nhất của Nghị định 117/2025/NĐ-CP là quy định các sàn TMĐT phải khấu trừ và nộp thay thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (PIT) cho người bán. Theo [Nguồn 1] và [Nguồn 2], việc này dựa trên doanh thu thực tế của từng giao dịch. Điều này có nghĩa là, thay vì tự kê khai và nộp thuế, người bán sẽ được sàn TMĐT thực hiện việc này, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính. Trước đây, việc kê khai và nộp thuế là một quy trình phức tạp, đòi hỏi người bán phải có kiến thức về kế toán và thuế. Việc này gây ra nhiều khó khăn, đặc biệt là đối với những người mới bắt đầu kinh doanh hoặc những người có quy mô nhỏ. Với quy định mới này, người bán có thể tập trung vào việc phát triển sản phẩm, marketing và chăm sóc khách hàng, thay vì phải lo lắng về các thủ tục hành chính phức tạp.

Đối tượng áp dụng bao gồm cả hộ kinh doanh và cá nhân cư trú có hoạt động bán hàng trên các sàn TMĐT. Mức thuế cụ thể được quy định như sau:

Đối với cá nhân không cư trú, mức thuế PIT sẽ cao hơn: 1%, 5%, 2% tương ứng (theo [Nguồn 1] và [Nguồn 2]). Sự khác biệt về mức thuế giữa cá nhân cư trú và không cư trú là một điểm quan trọng cần lưu ý. Điều này phản ánh chính sách ưu đãi của nhà nước đối với những người đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, đồng thời đảm bảo sự công bằng trong việc đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Cơ chế này mang tính chất tạm thu, giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát dữ liệu từ các nền tảng số. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng trốn thuế, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Việc kiểm soát dữ liệu từ các nền tảng số là một thách thức lớn đối với cơ quan thuế. Tuy nhiên, với sự hợp tác của các sàn TMĐT và việc áp dụng công nghệ thông tin, việc kiểm soát này sẽ trở nên hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp tăng thu ngân sách, mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, nơi mà tất cả người bán đều phải tuân thủ pháp luật.

Ví dụ minh họa về khấu trừ thuế

Để bạn dễ hình dung, hãy xem xét ví dụ sau: Chị Lan, một chủ shop trên Shopee tại TP.HCM, có doanh thu tháng 259 triệu đồng (sau khi trừ phí còn 196 triệu đồng thực nhận). Theo quy định, chị Lan phải nộp 1,5% (1% VAT + 0,5% PIT) trên tổng doanh thu 259 triệu đồng, tương đương 3,9 triệu đồng (dẫn chứng từ [Nguồn 2] và [Nguồn 3]). Số tiền này sẽ được Shopee khấu trừ trực tiếp trước khi chuyển phần còn lại cho chị Lan. Ví dụ này cho thấy rõ ràng cách thức hoạt động của cơ chế khấu trừ thuế trực tiếp từ sàn TMĐT. Chị Lan không cần phải tự mình tính toán và nộp thuế, mà Shopee sẽ thực hiện việc này thay cho chị. Điều này giúp chị Lan tiết kiệm thời gian và công sức, đồng thời đảm bảo rằng chị tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Các trường hợp miễn trừ khấu trừ thuế

Mặc dù Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định việc khấu trừ thuế trực tiếp từ sàn TMĐT, nhưng vẫn có một số trường hợp được miễn trừ. Ví dụ, nếu người bán đã có mã số thuế doanh nghiệp và kê khai thuế theo phương pháp khấu trừ, họ có thể cung cấp thông tin này cho sàn TMĐT để được miễn khấu trừ. Ngoài ra, nếu doanh thu của người bán dưới ngưỡng chịu thuế (sẽ được đề cập chi tiết hơn ở phần sau), họ cũng có thể được hoàn thuế hoặc miễn khấu trừ. Việc nắm rõ các trường hợp miễn trừ này là rất quan trọng để người bán có thể chủ động trong việc kê khai và nộp thuế, đồng thời tránh bị khấu trừ thuế một cách không cần thiết. Để được miễn trừ, người bán cần cung cấp đầy đủ các giấy tờ chứng minh và tuân thủ đúng quy trình theo quy định của cơ quan thuế.

Thay Đổi Ngưỡng Chịu Thuế Và Cách Tính Thuế Cho Hộ Kinh Doanh

Từ năm 2026, có một thay đổi quan trọng liên quan đến ngưỡng chịu thuế PIT. Theo [Nguồn 3] và [Nguồn 5], ngưỡng doanh thu chịu thuế PIT được nâng lên 500 triệu đồng/năm cho cá nhân cư trú kinh doanh TMĐT. Nếu doanh thu của bạn dưới mức này, bạn sẽ được hoàn thuế. Đây là một tin vui cho những người bán hàng online có quy mô nhỏ. Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm là một chính sách hỗ trợ thiết thực cho các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh TMĐT có quy mô nhỏ. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho những người mới bắt đầu kinh doanh hoặc những người có thu nhập thấp, đồng thời khuyến khích họ phát triển hoạt động kinh doanh của mình. Việc hoàn thuế cũng là một động lực lớn để người bán tuân thủ pháp luật và kê khai doanh thu một cách trung thực.

Đối với hộ kinh doanh, cách tính thuế cũng có những thay đổi đáng chú ý. Thay vì áp dụng một mức thuế cố định, cơ quan thuế sẽ dựa trên doanh thu thực tế của hộ kinh doanh để tính thuế. Điều này giúp đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc thu thuế, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh phát triển hoạt động kinh doanh của mình một cách bền vững. Việc tính thuế dựa trên doanh thu thực tế cũng giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát và quản lý hoạt động kinh doanh của các hộ kinh doanh, từ đó có thể đưa ra những chính sách hỗ trợ phù hợp.

Cách tính thuế cụ thể cho hộ kinh doanh năm 2026

Từ năm 2026, cách tính thuế cho hộ kinh doanh trên TMĐT sẽ có sự điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế hoạt động. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào doanh thu thực tế phát sinh trong năm để tính thuế. Điều này có nghĩa là, nếu doanh thu của hộ kinh doanh vượt quá ngưỡng 500 triệu đồng/năm, họ sẽ phải nộp thuế PIT và VAT theo quy định. Mức thuế cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại hình kinh doanh và địa bàn kinh doanh của hộ kinh doanh. Ví dụ, hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực thương mại sẽ có mức thuế khác với hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ. Ngoài ra, hộ kinh doanh hoạt động ở các thành phố lớn sẽ có mức thuế khác với hộ kinh doanh hoạt động ở các vùng nông thôn. Để biết chính xác mức thuế áp dụng cho mình, hộ kinh doanh nên liên hệ với cơ quan thuế địa phương để được tư vấn và hướng dẫn chi tiết.

So sánh ngưỡng chịu thuế trước và sau năm 2026

Để dễ dàng hình dung sự thay đổi về ngưỡng chịu thuế, chúng ta có thể so sánh giữa quy định cũ và quy định mới như sau:

Bảng so sánh này cho thấy rõ ràng sự thay đổi lớn trong chính sách thuế TMĐT. Việc nâng ngưỡng chịu thuế và thay đổi hình thức kê khai thuế sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người bán hàng online, đặc biệt là những người có quy mô nhỏ.

Tổng Kết

Nghị định 117/2025/NĐ-CP đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý thuế TMĐT tại Việt Nam. Mặc dù có thể gây ra một số lo ngại ban đầu cho người bán hàng online, nhưng về lâu dài, nó sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và bền vững. Việc khấu trừ thuế trực tiếp từ sàn TMĐT giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho người bán, đồng thời đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Việc nâng ngưỡng chịu thuế và điều chỉnh cách tính thuế cho hộ kinh doanh cũng là những chính sách hỗ trợ thiết thực, giúp khuyến khích sự phát triển của ngành TMĐT Việt Nam.