⏱️ 9 phút đọc · 1758 từ

Giới Thiệu

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ thống kế toán thuế Việt Nam. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, hàng loạt quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đừng bỏ lỡ cơ hội này! Hãy cùng Cú Kiểm Toán điểm qua 5 thay đổi quan trọng nhất để chuẩn bị sẵn sàng cho năm tài chính mới.

Những thay đổi này không chỉ là sự điều chỉnh về mặt số liệu, mà còn là sự thay đổi trong tư duy quản lý tài chính. Các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật kiến thức, điều chỉnh quy trình và tận dụng tối đa các chính sách ưu đãi để đạt được lợi thế cạnh tranh. Việc chuyển đổi sớm và đúng cách sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro pháp lý và tận dụng tối đa các cơ hội mà chính sách mới mang lại.

Việc nắm bắt và thích ứng với những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn mở ra những cơ hội mới để tối ưu hóa hoạt động. Chẳng hạn, việc sử dụng hóa đơn điện tử, được khuyến khích và thậm chí bắt buộc đối với một số nhóm doanh nghiệp, không chỉ giúp giảm thiểu chi phí in ấn và lưu trữ mà còn tăng cường tính minh bạch và dễ dàng quản lý dòng tiền. Hơn nữa, việc phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu tạo ra một sân chơi công bằng hơn, khuyến khích các hộ kinh doanh phát triển và chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp để được hưởng nhiều ưu đãi hơn. Điều này cũng giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn, thu đúng, thu đủ và hạn chế tình trạng trốn thuế.

Để chuẩn bị tốt nhất cho những thay đổi này, các doanh nghiệp nên chủ động tham gia các khóa đào tạo, hội thảo về thuế, cập nhật thông tin từ các nguồn tin cậy và tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia kế toán, thuế. Đồng thời, cần rà soát lại quy trình nội bộ, điều chỉnh phần mềm kế toán và đảm bảo đội ngũ nhân viên được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết. Đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân sự là chìa khóa để vượt qua những thách thức và tận dụng tối đa những cơ hội mà năm 2026 mang lại.

Bỏ Thuế Khoán Hộ Kinh Doanh: Thay Đổi Lớn Nhất 2026

Từ 1/1/2026, chế độ thuế khoán sẽ chính thức bị bãi bỏ đối với hộ kinh doanh. Thay vào đó, các hộ kinh doanh sẽ được phân loại thành 3 nhóm dựa trên doanh thu, mỗi nhóm sẽ có những quy định về kê khai và nộp thuế riêng. Theo FastCA, đây là một thay đổi mang tính đột phá, giúp đơn giản hóa thủ tục và tạo sự công bằng hơn trong hệ thống thuế.

Việc bãi bỏ thuế khoán là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống thuế Việt Nam. Trước đây, thuế khoán thường gây ra nhiều tranh cãi do tính chủ quan trong việc xác định mức thuế phải nộp, dẫn đến tình trạng không công bằng và tạo kẽ hở cho việc trốn thuế. Với quy định mới, việc phân loại hộ kinh doanh dựa trên doanh thu và áp dụng các quy tắc kê khai cụ thể sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và công bằng, đồng thời tạo động lực cho các hộ kinh doanh phát triển và mở rộng quy mô.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang chế độ kê khai mới cũng đặt ra những thách thức nhất định cho các hộ kinh doanh, đặc biệt là những hộ kinh doanh nhỏ lẻ với trình độ quản lý còn hạn chế. Để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, cơ quan thuế cần tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ các hộ kinh doanh trong việc kê khai, nộp thuế. Đồng thời, cần có những chính sách ưu đãi, hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp, tạo điều kiện cho họ tiếp cận với các nguồn lực và cơ hội phát triển lớn hơn.

Phân Loại Hộ Kinh Doanh Theo Doanh Thu

Việc phân loại hộ kinh doanh thành 3 nhóm giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ dễ dàng tuân thủ pháp luật. Các quy định mới cũng khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp để được hưởng nhiều ưu đãi hơn.

• Nhóm 1: Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. Kê khai 1-2 lần/năm, không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Theo KetoanFata, nhóm này còn được miễn thuế GTGT và TNCN, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính.

• Nhóm 2: Doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm. Kê khai theo quý, bắt buộc phải có tài khoản ngân hàng riêng.

• Nhóm 3: Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm. Kê khai theo tháng nếu doanh thu vượt 50 tỷ đồng, bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã.

Ưu Đãi và Hỗ Trợ Chuyển Đổi

Để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp, chính phủ có thể áp dụng một số chính sách ưu đãi và hỗ trợ như:

Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp: Giảm thuế suất thuế TNDN trong giai đoạn đầu hoạt động.
Hỗ trợ về vốn: Tiếp cận các khoản vay ưu đãi từ các ngân hàng và quỹ đầu tư.
Hỗ trợ về đào tạo: Cung cấp các khóa đào tạo về quản lý tài chính, kế toán, marketing và bán hàng.
Hỗ trợ về thủ tục hành chính: Đơn giản hóa các thủ tục đăng ký kinh doanh, kê khai thuế và các thủ tục khác.

So Sánh Chế Độ Thuế Khoán và Kê Khai Mới

Tiêu chí	Thuế Khoán (Trước 2026)	Kê Khai Theo Doanh Thu (Từ 2026)
Căn cứ tính thuế	Ước tính của cơ quan thuế	Doanh thu thực tế
Tính minh bạch	Thấp	Cao
Công bằng	Không cao	Cao hơn
Thủ tục	Đơn giản	Phức tạp hơn, nhưng có hướng dẫn
Ưu đãi	Ít	Nhiều hơn (đặc biệt khi chuyển đổi thành doanh nghiệp)

Tự Chủ Tài Khoản Kế Toán: Quyền Lực Mới Cho Doanh Nghiệp

Thông tư 99/2025/TT-BTC trao quyền tự chủ lớn hơn cho doanh nghiệp trong việc mở rộng tài khoản kế toán. Thay vì phải xin phép Bộ Tài chính, doanh nghiệp chỉ cần ban hành Quy chế hạch toán nội bộ. ACman nhấn mạnh rằng điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc phản ánh chính xác tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh.

Việc trao quyền tự chủ trong việc mở rộng tài khoản kế toán là một bước tiến quan trọng trong việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác quản lý tài chính. Trước đây, việc phải xin phép Bộ Tài chính mỗi khi muốn mở rộng tài khoản kế toán gây ra nhiều phiền hà và tốn kém thời gian, ảnh hưởng đến tính kịp thời và chính xác của thông tin tài chính. Với quy định mới, doanh nghiệp có thể tự quyết định việc mở rộng tài khoản kế toán dựa trên nhu cầu thực tế và đặc thù của hoạt động kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định.

Tuy nhiên, quyền tự chủ đi kèm với trách nhiệm. Doanh nghiệp cần xây dựng một Quy chế hạch toán nội bộ chi tiết và khoa học, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán và thuế. Quy chế này cần quy định rõ các nguyên tắc, phương pháp hạch toán, hệ thống tài khoản sử dụng, quy trình kiểm soát và bảo vệ thông tin tài chính. Đồng thời, doanh nghiệp cần đào tạo đội ngũ nhân viên kế toán để họ nắm vững các quy định mới và thực hiện công tác kế toán một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

Nội Dung Chính của Quy Chế Hạch Toán Nội Bộ

Quy chế hạch toán nội bộ cần bao gồm các nội dung sau:

Nguyên tắc và phương pháp hạch toán: Xác định rõ các nguyên tắc kế toán áp dụng (ví dụ: giá gốc, giá thị trường), phương pháp tính giá hàng tồn kho (ví dụ: FIFO, bình quân gia quyền), phương pháp khấu hao tài sản cố định (ví dụ: đường thẳng, số dư giảm dần).
Hệ thống tài khoản sử dụng: Liệt kê chi tiết các tài khoản sử dụng, phù hợp với đặc thù của ngành nghề kinh doanh.
Quy trình ghi nhận và xử lý chứng từ: Quy định rõ quy trình luân chuyển chứng từ, trách nhiệm của từng bộ phận, và các biện pháp kiểm soát rủi ro.
Báo cáo tài chính: Xác định loại báo cáo tài chính cần lập (ví dụ: báo cáo lưu chuyển tiền tệ, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), tần suất lập báo cáo, và người chịu trách nhiệm.
Kiểm soát nội bộ: Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ để đảm bảo tính chính xác và trung thực của thông tin tài chính.

Lợi Ích của Quy Chế Hạch Toán Nội Bộ Rõ Ràng

Tăng cường tính minh bạch: Giúp mọi thành viên trong doanh nghiệp hiểu rõ về quy trình kế toán và các thông tin tài chính.
Giảm thiểu rủi ro sai sót: Ngăn ngừa các sai sót trong quá trình hạch toán và lập báo cáo tài chính.
Nâng cao hiệu quả quản lý: Cung cấp thông tin tài chính chính xác và kịp thời, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn.
Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán và thuế.

🎯 Key Takeaways

Thuế khoán cho hộ kinh doanh bị bãi bỏ, thay thế bằng phân loại theo doanh thu.

Doanh nghiệp có quyền tự chủ hơn trong việc mở rộng tài khoản kế toán.

Hóa đơn điện tử trở nên bắt buộc hơn với một số nhóm doanh nghiệp.

Cần cập nhật kiến thức và quy trình để thích ứng với các thay đổi về thuế năm 2026.

Chính phủ có thể có các chính sách hỗ trợ cho hộ kinh doanh chuyển đổi sang doanh nghiệp.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế

Nguyễn Văn A, 45 tuổi, Chủ hộ kinh doanh quán ăn ở Hà Nội.

💰 Thu nhập: 400 triệu/năm · Hiện đang nộp thuế khoán theo mức cơ quan thuế áp đặt.

Anh A lo lắng về việc chuyển đổi sang kê khai thuế theo doanh thu, vì anh chưa có kinh nghiệm trong việc này. Anh đang tìm hiểu các khóa đào tạo và tư vấn từ chuyên gia để chuẩn bị tốt nhất cho năm 2026.

🧮 Tính Thuế TNCN Ngay — 30 Giây

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

❓ Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực khi nào?

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

❓ Hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm có phải nộp thuế GTGT và TNCN không?

Theo quy định mới, nhóm này được miễn thuế GTGT và TNCN.

❓ Doanh nghiệp cần làm gì để chuẩn bị cho những thay đổi về thuế năm 2026?

Doanh nghiệp cần cập nhật kiến thức, điều chỉnh quy trình, tận dụng tối đa các chính sách ưu đãi và tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia kế toán, thuế.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.