Giới Thiệu

Từ năm 2026, Luật Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) chính thức có hiệu lực tại Việt Nam. Theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP, các tập đoàn đa quốc gia (MNE) có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên sẽ phải chịu mức thuế tối thiểu 15%. Điều này có nghĩa là gì với các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp đang được hưởng các ưu đãi về thuế?

Đây không chỉ là một thay đổi nhỏ trong chính sách thuế, mà là một cuộc cách mạng toàn cầu. Việt Nam không nằm ngoài cuộc chơi này. Theo Ecovis, hàng trăm MNE tại Việt Nam đang hưởng ưu đãi thuế 10-15% tại các khu công nghiệp như VSIP Bình Dương sẽ phải đối mặt với việc tăng chi phí thuế lên 5-10% lợi nhuận từ năm 2026. Bạn đã sẵn sàng cho sự thay đổi này?

Sự thay đổi này đặt ra nhiều thách thức, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp FDI. Việc đánh giá lại các chiến lược thuế, tối ưu hóa hoạt động và tìm kiếm các ưu đãi thay thế trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị và thích ứng với môi trường thuế mới để duy trì tính cạnh tranh và đảm bảo lợi nhuận bền vững.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: GMT không chỉ là vấn đề tuân thủ, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp xem xét lại chiến lược đầu tư, tối ưu hóa hoạt động và tìm kiếm các ưu đãi khác phù hợp hơn.

Tác Động Của Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu Đến Doanh Nghiệp FDI Tại Việt Nam

Luật Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) là một phần của khuôn khổ Trụ cột Hai do OECD dẫn dắt. Mục tiêu chính là đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia (MNE) lớn phải nộp ít nhất 15% thuế trên lợi nhuận tại mọi quốc gia hoạt động. Theo OECD, hơn 140 quốc gia đã cam kết tham gia, nhằm chống lại tình trạng xói mòn cơ sở thuế (BEPS) và chuyển lợi nhuận sang các thiên đường thuế.

Việc áp dụng GMT sẽ ảnh hưởng lớn đến dòng vốn FDI vào Việt Nam, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp được hưởng ưu đãi thuế lớn. Các nhà đầu tư có thể xem xét lại tính hấp dẫn của Việt Nam so với các quốc gia khác chưa áp dụng GMT hoặc có các chính sách ưu đãi khác hấp dẫn hơn. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải nỗ lực hơn trong việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển cơ sở hạ tầng để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư nước ngoài.

Doanh nghiệp nào sẽ chịu ảnh hưởng?

Theo KPMG, GMT sẽ áp dụng cho các MNE có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR (khoảng 20.000 tỷ VND) trở lên, ít nhất 2 trong 4 năm trước năm tài chính áp dụng. Các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bao gồm các thực thể cấu thành (CE) tại Việt Nam của các tập đoàn lớn như:

Đây đều là những ông lớn FDI đang có hoạt động sản xuất kinh doanh tại các tỉnh thành như TP.HCM và Bình Dương. Nếu thuế suất hiệu quả của các doanh nghiệp này thấp hơn 15%, Việt Nam sẽ thu thêm thuế bổ sung thông qua hai cơ chế:

Cơ chế IIR cho phép quốc gia nơi công ty mẹ đặt trụ sở thu thuế bổ sung nếu thuế suất hiệu quả của các công ty con ở các quốc gia khác thấp hơn 15%. Cơ chế UTPR cho phép các quốc gia khác thu thuế bổ sung nếu IIR không được áp dụng hoặc không đủ để đạt mức thuế tối thiểu 15%. Điều này có nghĩa là, ngay cả khi Việt Nam không thu được thuế bổ sung trực tiếp, các quốc gia khác có thể thu thuế này nếu thuế suất hiệu quả của các công ty con của MNE tại Việt Nam thấp hơn 15%.

Ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp cụ thể

GMT sẽ có tác động khác nhau đến các ngành công nghiệp khác nhau tại Việt Nam. Các ngành công nghiệp được hưởng ưu đãi thuế lớn, chẳng hạn như dệt may, da giày và điện tử, sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các doanh nghiệp trong các ngành này có thể phải đối mặt với việc tăng chi phí thuế đáng kể, làm giảm lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Ngược lại, các ngành công nghiệp không được hưởng nhiều ưu đãi thuế, chẳng hạn như dịch vụ tài chính và công nghệ thông tin, có thể ít bị ảnh hưởng hơn.

Ví dụ, các doanh nghiệp điện tử lớn thường được hưởng các ưu đãi thuế lớn để thu hút đầu tư vào các khu công nghệ cao. Việc áp dụng GMT có thể làm giảm tính hấp dẫn của các ưu đãi này, buộc các doanh nghiệp phải xem xét lại chiến lược đầu tư và có thể chuyển sang các quốc gia khác có môi trường thuế thuận lợi hơn. Điều này có thể gây ra tác động tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam, bao gồm giảm việc làm và giảm thu ngân sách.

Cơ Hội và Thách Thức Cho Doanh Nghiệp FDI

Mặc dù GMT mang đến nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra một số cơ hội cho các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Các doanh nghiệp có thể xem xét lại chiến lược thuế, tối ưu hóa hoạt động và tìm kiếm các ưu đãi khác phù hợp hơn. Việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng suất và cải thiện quản lý rủi ro có thể giúp các doanh nghiệp giảm thiểu tác động của GMT và duy trì tính cạnh tranh.

Một cơ hội khác là tận dụng các ưu đãi phi thuế quan, chẳng hạn như hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng và cải thiện môi trường kinh doanh. Việt Nam có thể tăng cường cung cấp các ưu đãi phi thuế quan để bù đắp cho việc giảm các ưu đãi thuế, giúp thu hút và giữ chân các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể hợp tác với chính phủ để đề xuất các chính sách thuế phù hợp hơn, đảm bảo sự công bằng và minh bạch.

Chiến lược ứng phó cho doanh nghiệp

Để ứng phó với GMT, các doanh nghiệp FDI cần thực hiện các biện pháp sau:

• Đánh giá tác động: Xác định mức độ ảnh hưởng của GMT đến lợi nhuận và dòng tiền của doanh nghiệp.
• Tối ưu hóa hoạt động: Tìm kiếm các cách để giảm chi phí và tăng năng suất.
• Xem xét lại chiến lược thuế: Đánh giá các ưu đãi thuế hiện tại và tìm kiếm các ưu đãi thay thế.
• Đàm phán với chính phủ: Đề xuất các chính sách thuế phù hợp hơn.
• Đầu tư vào công nghệ: Sử dụng công nghệ để cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí.

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng và chủ động ứng phó với GMT sẽ giúp các doanh nghiệp FDI giảm thiểu tác động tiêu cực và tận dụng các cơ hội mới.

Vai trò của chính phủ Việt Nam

Chính phủ Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các doanh nghiệp FDI thích ứng với GMT. Chính phủ có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Cung cấp thông tin: Cung cấp thông tin chi tiết và chính xác về GMT cho các doanh nghiệp.
• Hỗ trợ kỹ thuật: Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp trong việc đánh giá tác động và xây dựng chiến lược ứng phó.
• Cải thiện môi trường đầu tư: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng và cải thiện thủ tục hành chính.
• Đàm phán với các quốc gia khác: Đàm phán với các quốc gia khác để đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc áp dụng GMT.
• Xem xét các chính sách ưu đãi mới: Phát triển các chính sách ưu đãi phi thuế quan để bù đắp cho việc giảm các ưu đãi thuế.

Sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ và các doanh nghiệp FDI là chìa khóa để vượt qua những thách thức và tận dụng những cơ hội mà GMT mang lại.

Kết Luận

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu sẽ có tác động đáng kể đến các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam từ năm 2026. Mặc dù có những thách thức, nhưng cũng có những cơ hội để các doanh nghiệp thích ứng và phát triển. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng, chủ động ứng phó và hợp tác chặt chẽ với chính phủ là chìa khóa để thành công trong môi trường thuế mới.

Các doanh nghiệp cần xem xét lại chiến lược thuế, tối ưu hóa hoạt động và tìm kiếm các ưu đãi thay thế. Chính phủ cần cung cấp thông tin, hỗ trợ kỹ thuật và cải thiện môi trường đầu tư để giúp các doanh nghiệp FDI thích ứng với GMT. Sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ và các doanh nghiệp FDI là chìa khóa để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.